فرایند داوری

فرآیند داوری همتا در نشریه تحقیقات مالی یک جریان ساختاریافته و چندمرحله‌ای است که با هدف تضمین دقت علمی، شفافیت در تصمیم‌گیری سردبیری و رعایت زمان‌بندی مناسب، مطابق با سیاست‌های ناشر و دستورالعمل‌های COPE (https://publicationethics.org) اجرا می‌شود. این فرآیند نقش محوری در اعتبارسنجی پژوهش‌های علمی و ارتقای کیفیت آثار منتشرشده دارد.


مرحله ۱: غربالگری اولیه سردبیری

پس از ارسال مقاله، هر دست‌نوشته ابتدا توسط تیم سردبیری مورد ارزیابی اولیه قرار می‌گیرد تا مشخص شود آیا برای ورود به داوری تخصصی مناسب است یا خیر.

معیارهای بررسی: سردبیران کامل بودن فایل‌های ارسالی، رعایت قالب‌بندی نشریه، و هم‌راستایی مقاله با اهداف و حوزه موضوعی تحقیقات مالی را بررسی می‌کنند.

بررسی اخلاقی: مقالات از نظر اصالت و رعایت اصول اخلاق نشر ارزیابی می‌شوند. تحقیقات مالی از سامانه تشخیص مشابهت سمیم نور برای بررسی میزان همانندی استفاده می‌کند. با این حال، مسئولیت کامل اطمینان از اصالت محتوا، جلوگیری از سرقت علمی و رعایت استانداردهای اخلاقی بر عهده نویسندگان است و این بررسی‌ها جایگزین مسئولیت آن‌ها نمی‌شود.

زمان و نتیجه: این مرحله معمولاً حدود ۱۰ روز طول می‌کشد. مقالاتی که خارج از حوزه نشریه باشند، از نظر کیفی ضعیف باشند یا الزامات اولیه را رعایت نکنند، ممکن است بدون ارسال به داوری تخصصی رد شوند.


مرحله ۲: داوری تخصصی بیرونی

مقالات تأییدشده وارد مرحله داوری دوسوکور می‌شوند که هسته اصلی ارزیابی علمی را تشکیل می‌دهد.

انتخاب داوران: سردبیر حداقل دو داور متخصص و مستقل را بر اساس تخصص علمی، اعتبار پژوهشی و نبود تعارض منافع انتخاب می‌کند. برای تأیید هویت داوران از ایمیل‌های سازمانی یا معتبر استفاده می‌شود.

فرآیند دوسوکور: هویت نویسندگان و داوران برای یکدیگر مخفی باقی می‌ماند. داوران و سردبیران مجاز نیستند مقاله یا بخش‌هایی از آن را در ابزارهای هوش مصنوعی مولد یا مدل‌های زبانی بزرگ (LLM) بارگذاری کنند، زیرا این اقدام نقض محرمانگی و حقوق مالکیت فکری محسوب می‌شود.

معیارهای ارزیابی: داوران مقاله را از نظر اصالت، استحکام روش‌شناسی، کیفیت داده‌ها، اعتبار تحلیل، وضوح نگارش و قوت نتایج بررسی می‌کنند و همچنین به مسائل اخلاقی احتمالی توجه دارند.

زمان‌بندی: میانگین زمان داوری حدود ۸ هفته است و داوران در صورت تأخیر احتمالی باید سردبیر را مطلع کنند.


مرحله ۳: تصمیم سردبیری و مدیریت اصلاحات

سردبیر مسئول (یا سردبیر اجرایی) بر اساس گزارش‌های داوران و ارزیابی خود تصمیم نهایی را اتخاذ می‌کند.

دسته‌بندی تصمیم‌ها:

  • پذیرش فوری: مقاله بدون نیاز به اصلاح پذیرفته می‌شود.
  • اصلاحات جزئی: نیاز به تغییرات محدود مانند ویرایش نگارشی یا توضیحات تکمیلی دارد.
  • اصلاحات اساسی: نیاز به بازنگری جدی در روش تحقیق، تحلیل داده‌ها یا ساختار مقاله وجود دارد.
  • رد مقاله: مقاله برای انتشار در FRJ مناسب تشخیص داده نمی‌شود.

فرآیند اصلاح: در صورت درخواست اصلاح، نویسندگان باید نسخه اصلاح‌شده را همراه با پاسخ تفصیلی به نظرات داوران ارسال کنند. مقاله اصلاح‌شده ممکن است دوباره به داوران قبلی ارجاع شود یا در صورت اصلاحات جزئی، توسط سردبیر بررسی گردد.

مدیریت تعارض منافع: در صورتی که سردبیر دارای تعارض منافع باشد، فرآیند داوری توسط سردبیر مستقل دیگری انجام خواهد شد.


مرحله ۴: پس از پذیرش و انتشار

پس از پذیرش مقاله، فرآیند تولید شامل ویراستاری و صفحه‌آرایی آغاز می‌شود. تحقیقات مالی یک نشریه دسترسی آزاد است و تمامی مقالات بلافاصله پس از انتشار به‌صورت رایگان در دسترس قرار می‌گیرند.

اعتراض و شفافیت: نویسندگان می‌توانند مطابق دستورالعمل نشریه، درخواست تجدیدنظر رسمی نسبت به تصمیم سردبیری ارائه دهند. معمولاً تنها یک درخواست بررسی می‌شود و تصمیم نهایی قطعی است. شکایات غیرسردبیری یا موارد اخلاقی مطابق دستورالعمل‌های COPE بررسی و رسیدگی خواهند شد.