نشریه تحقیقات مالی تحت راهنمایی اخلاقی کمیته اخلاق نشر (COPE) (https://publicationethics.org) فعالیت میکند و از تمامی نویسندگان انتظار دارد بالاترین استانداردهای صداقت علمی، شفافیت و گزارشدهی مسئولانه را رعایت کنند.
نویسندگان باید اطمینان حاصل کنند که تمامی آثار ارسالی آنها کاملاً اصیل و حاصل پژوهش خودشان است.
• سرقت علمی (Plagiarism): استفاده از ایدهها، دادهها، متون یا نظریات دیگران بدون ارجاعدهی صحیح بهطور کامل غیرقابل پذیرش است. این شامل کپیبرداری مستقیم، بازنویسی بدون ارجاع، یا ارائه نتایج دیگران به نام خود میشود. تمامی مقالات توسط ابزارهای تشخیص سرقت علمی از جمله سامانه ایرانداک بررسی میشوند.
• ارجاعدهی صحیح: هرگونه استفاده از آثار دیگران باید همراه با استناد دقیق یا نقلقول مناسب باشد. در صورت نیاز، کسب اجازه کتبی الزامی است. استفاده از اطلاعات حاصل از ارتباطات خصوصی (مانند ایمیل یا مکاتبه شخصی) تنها با رضایت کتبی منبع مجاز است.
• انتشار تکراری یا همپوشان: ارسال یا انتشار یک پژوهش مشابه در بیش از یک مجله بهطور همزمان غیر اخلاقی است.
• تقسیمبندی غیرموجه پژوهش (Salami Slicing): تقسیم یک مطالعه به چند مقاله کوچک بدون توجیه علمی مناسب، رفتاری غیر اخلاقی محسوب میشود.
• موارد مجاز بازاستفاده: استثناها شامل پیشچاپها، چکیدههای کنفرانسی، پایاننامهها و سخنرانیهای علمی است، مشروط بر اینکه در زمان ارسال مقاله بهطور کامل اعلام و بهدرستی ارجاع داده شوند.
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی در حد کمک مجاز است، اما مسئولیت نهایی و پاسخگویی علمی کاملاً بر عهده انسان است.
| فعالیت هوش مصنوعی | سیاست تحقیقات مالی |
|---|---|
| نویسندگی | غیرمجاز؛ ابزارهای AI نمیتوانند نویسنده باشند |
| تولید محتوا (نگارش) | غیرمجاز؛ استفاده از AI برای تولید بخشهای اصلی مقاله مانند چکیده، مرور ادبیات، روششناسی و نتیجهگیری ممنوع است |
| تولید داده | غیرمجاز؛ تولید یا دستکاری دادهها یا نتایج با AI ممنوع است |
| ویرایش زبانی | مجاز؛ برای بهبود نگارش، دستور زبان و خوانایی متن |
| تولید یا ویرایش تصویر | غیرمجاز، مگر اینکه AI بخشی از طراحی پژوهش باشد و بهطور کامل در روش تحقیق توضیح داده شود |
| افشا (Disclosure) | الزامی؛ باید نام ابزار، نسخه و هدف استفاده در بخشی جدا قبل از منابع ذکر شود |
نویسندگان مسئول صحت کامل خروجیهای تولیدشده یا ویرایششده با AI هستند و باید از درستی منابع، دادهها و حفظ محرمانگی اطلاعات اطمینان حاصل کنند.
پژوهشهایی که شامل انسان، حیوان یا دادههای حساس هستند باید مطابق استانداردهای اخلاقی و قانونی انجام شوند.
• پژوهش با انسان: باید مطابق با دستورالعملهای اخلاقی ملی و سازمانی باشد. نویسندگان باید تأیید کنند که رضایت آگاهانه از شرکتکنندگان یا نمایندگان قانونی آنها اخذ شده است (https://www.apaservices.org/practice/business/management/informed-consent ؛ https://www.who.int/docs/default-source/ethics/process-seeking-if-printing.pdf?sfvrsn=3fac5edb_4) و همچنین رعایت اصول اعلامیه هلسینکی (https://www.wma.net/policies-post/wma-declaration-of-helsinki) را تأیید کنند.
• تأییدیه اخلاقی: مقاله باید شامل بیانیهای باشد که نشان دهد پژوهش توسط کمیته اخلاق سازمانی یا ملی تأیید شده است. این بیانیه باید شامل نام نهاد، شماره تأیید و تاریخ باشد. نبود این مدارک ممکن است منجر به رد مقاله شود.
• پژوهش حیوانی: مطالعات حیوانی باید مطابق اصول 3R (جایگزینی، کاهش، بهینهسازی) انجام شوند (https://nc3rs.org.uk/who-we-are/3rs) و از دستورالعملهایی مانند ARRIVE پیروی کنند (https://arriveguidelines.org). تأییدیه اخلاقی الزامی است.
• خطرات: هرگونه مواد شیمیایی، تجهیزات یا فرایندهای خطرناک باید بهطور واضح در مقاله مشخص شوند.
نویسندگان باید هرگونه رابطه مالی یا غیرمالی را که ممکن است بر نتایج پژوهش تأثیر بگذارد، بهطور کامل افشا کنند.
این موارد شامل روابطی است که در سه سال گذشته وجود داشته یا هر نوع رابطهای که همچنان ممکن است بهطور معقول اثرگذار تلقی شود.
• منافع مالی: شامل گرنتها، استخدام، مشاوره، سهام، حقالزحمه، ثبت اختراع یا حمایت مالی.
• منافع غیرمالی: شامل روابط حرفهای، روابط شخصی، رقابت علمی یا باورهای فکری مؤثر بر سوگیری.
• اصل افشا: نویسندگان باید بررسی کنند که آیا هرگونه رابطهای وجود دارد که در صورت عدم افشا و انتشار، موجب نگرانی یا شرمندگی شود یا خیر.
• الزام ارائه فرم: تکمیل و ارسال «فرم اظهار تعارض منافع» (https://zenodo.org/records/17764062/files/Declaration_Competing_Interests_Form.docx?download=1) در زمان ارسال مقاله الزامی است. همچنین یک بیانیه خلاصه باید در متن مقاله درج شود.
نویسندگان مسئول ارائه دقیق، صادقانه و شفاف نتایج پژوهش هستند.
• اصلاح خطا: در صورت شناسایی خطای مهم پس از انتشار، نویسنده موظف است فوراً مجله را مطلع کرده و در فرآیند اصلاح یا بازپسگیری مقاله همکاری کند.
• اصالت تصاویر: هرگونه دستکاری تصاویر که موجب تغییر، حذف یا تحریف دادهها شود غیرمجاز است. اصلاحات جزئی مانند تغییر روشنایی یا کنتراست تنها در صورتی مجاز است که بهصورت یکنواخت اعمال شده و تفسیر دادهها را تغییر ندهد.