تحقیقات مالی سیاستهای سختگیرانهای را در خصوص استفاده از هوش مصنوعی مولد (Generative AI) و فناوریهای مبتنی بر هوش مصنوعی («ابزارهای AI») در فرایند آمادهسازی دستنوشتهها اتخاذ میکند. این سیاستها بر مسئولیتپذیری انسانی، نظارت انتقادی و شفافیت کامل تأکید دارند.
هوش مصنوعی و نویسندگی
ابزارهای هوش مصنوعی نمیتوانند بهعنوان نویسنده یا همنویسنده در هیچ مقالهای ذکر شوند. نویسندگی مستلزم مسئولیتپذیری در قبال صحت، دقت و اعتبار اثر علمی است؛ مسئولیتی که تنها توسط پژوهشگران انسانی قابل انجام بوده و مستلزم تأیید نسخه نهایی و پذیرش ارسال مقاله است.
کاربردهای مجاز (ویرایش کمکی با هوش مصنوعی)
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای کمک به بهبود کار موجود نویسندگان مجاز است، مشروط بر آنکه این استفاده مسئولانه و تحت نظارت کامل انسانی انجام شود.
• ویرایش زبانی: ابزارهای AI میتوانند برای بهبود وضوح متن، دستور زبان، املا، نشانهگذاری، ساختار و خوانایی متن اصلی نویسنده استفاده شوند. این شامل ترجمه ساده متون موجود نیز میشود.
• ایدهپردازی: هوش مصنوعی میتواند مشابه یک ابزار جستوجوی پیشرفته برای پیشنهاد رویکردهای روششناختی یا شناسایی شکافهای پژوهشی در مراحل اولیه طراحی پژوهش یا مرور ادبیات مورد استفاده قرار گیرد.
• تصویرسازی دادهها: ابزارهای AI میتوانند برای تولید شکلها، جداول یا اینفوگرافیکهایی استفاده شوند که دادههای تحلیلشده و موجود نویسنده را بهصورت بصری نمایش میدهند.
کاربردهای غیرمجاز (تولید محتوای هوش مصنوعی)
استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای تولید یا نگارش محتوای اصیل علمی یا جایگزینی تفکر انتقادی انسان ممنوع است.
• تولید محتوا: استفاده از AI برای نگارش بخشهای اصلی مقاله شامل چکیده، مقدمه، مرور ادبیات، روششناسی یا نتیجهگیری مجاز نیست.
• تولید داده جعلی: تولید، دستکاری یا گزارش دادهها، نتایج یا آمار پژوهشی با استفاده از ابزارهای AI بهشدت ممنوع است. ارائه دادههای تولیدشده توسط AI بهعنوان داده واقعی پژوهش، تخلف علمی محسوب میشود.
• تولید تصویر: استفاده از AI برای ایجاد یا دستکاری تصاویر و اشکال مجاز نیست، مگر اینکه استفاده از AI بخشی از طراحی پژوهش باشد و بهطور شفاف در بخش روششناسی توضیح داده شود. همچنین تولید تصاویر هنری، جلد یا چکیده تصویری با AI ممنوع است.
• اعتبارسنجی منابع: نویسندگان مسئول کامل بررسی و صحتسنجی تمام خروجیهای تولیدشده توسط AI هستند، زیرا این ابزارها ممکن است منابع نادرست یا ساختگی تولید کنند.
الزام افشای استفاده از هوش مصنوعی
نویسندگان موظفاند هرگونه استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی یا فناوریهای AI را در فرایند آمادهسازی مقاله اعلام کنند. این اعلام باید بهصورت یک بخش جداگانه در انتهای مقاله (پیش از فهرست منابع) در زمان ارسال درج شود و شامل موارد زیر باشد:
• نام ابزار یا سرویس مورد استفاده
• نسخه ابزار (در صورت وجود)
• هدف از استفاده
• تأیید اینکه نویسندگان محتوا را بررسی و اصلاح کرده و مسئولیت کامل آن را میپذیرند
(توجه: ابزارهای ساده برای اصلاح املا، دستور زبان یا بررسی منابع که شامل تولید محتوای مولد نیستند، معمولاً نیاز به اعلام ندارند.)
استفاده از هوش مصنوعی در داوری (داوران و سردبیران)
به منظور حفظ محرمانگی نویسندگان و یکپارچگی فرآیند داوری، استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی توسط داوران و سردبیران برای بارگذاری یا ارزیابی دستنوشتهها در سیستمهای مولد یا مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) اکیداً ممنوع است. قضاوت علمی و تصمیمگیری داوری باید صرفاً بر پایه تخصص و تفکر انتقادی انسانی انجام شود.
در صورتی که داور صرفاً برای بهبود نگارش گزارش داوری از ابزارهای AI استفاده کند، باید این موضوع را بهصورت شفاف به دفتر تحریریه اعلام نماید، در حالی که همچنان مسئولیت کامل دقت و محتوای گزارش بر عهده خود داور خواهد بود.