اصول نویسندگی (Authorship Principles)
نویسندگی در پژوهش علمی مسئولیت، پاسخگویی و پیامدهای اخلاقی مهمی در قبال یکپارچگی رکورد علمی منتشرشده به همراه دارد. نشریه تحقیقات مالی از استانداردهای بینالمللی معتبر، از جمله دستورالعملهای کمیته بینالمللی سردبیران مجلات پزشکی (ICMJE)، پیروی میکند که نویسندگی را بر اساس نقشهای مشخص مشارکتکنندگان تعریف مینماید (https://www.icmje.org/recommendations/browse/roles-and-responsibilities/defining-the-role-of-authors-and-contributors.html).
معیارهای نویسندگی
تمام افرادی که بهعنوان نویسنده در مقاله ذکر میشوند باید هر چهار معیار زیر را دارا باشند و مشارکت فکری معنادار در پژوهش داشته باشند:
مشارکت اساسی: فرد باید مشارکت قابل توجهی در طراحی یا ایدهپردازی پژوهش، یا در گردآوری، تحلیل یا تفسیر دادهها داشته باشد. این شامل توسعه نرمافزار یا ابزارهای تحلیلی مورد استفاده در پژوهش نیز میشود.
نگارش و بازبینی انتقادی: فرد باید در نگارش اولیه مقاله یا بازنگری انتقادی آن از نظر محتوای علمی و فکری مشارکت داشته باشد.
تأیید نهایی: تمامی نویسندگان باید نسخه نهایی مقاله را پیش از ارسال مطالعه و تأیید کرده باشند.
پاسخگویی علمی: تمامی نویسندگان باید مسئولیت تمامی بخشهای پژوهش را بپذیرند و اطمینان دهند که هرگونه پرسش درباره دقت یا یکپارچگی پژوهش بهدرستی بررسی و حلوفصل میشود.
افراد خارج از نویسندگی: افرادی که در پژوهش مشارکت داشتهاند اما تمام معیارهای چهارگانه را ندارند، باید در بخش «سپاسگزاری (Acknowledgements)» ذکر شوند. نمونههایی از این نوع مشارکت شامل ویرایش زبانی، کمکهای اداری یا ارائه منابع است. حذف افرادی که مشارکت علمی مؤثر داشتهاند (نویسندگی پنهان) بهطور کامل ممنوع است.
نویسندگی و هوش مصنوعی: مطابق با دستورالعملهای COPE، ابزارهای هوش مصنوعی و مدلهای زبانی بزرگ (LLMs) نمیتوانند بهعنوان نویسنده معرفی شوند، زیرا قادر به انجام تفکر مستقل علمی یا پذیرش مسئولیت اخلاقی و علمی پژوهش نیستند.
نقش نویسنده مسئول (Corresponding Author)
حداقل یک نویسنده باید بهعنوان نویسنده مسئول تعیین شود. این فرد رابط اصلی بین گروه نویسندگان و نشریه در تمام مراحل ارسال، داوری، انتشار و ارتباطات پس از انتشار است.
مسئولیتهای کلیدی شامل موارد زیر است:
• تأیید و ترتیب نویسندگان: اطمینان از تأیید نسخه نهایی توسط همه نویسندگان و صحت ترتیب نامها پیش از ارسال.
• مستندات ارسال: ارائه تمامی فرمهای مورد نیاز، از جمله فرم امضاشده نویسندگی (امضاشده توسط همه نویسندگان) و فرم تعارض منافع (امضاشده توسط نویسنده مسئول).
• شفافیت: اطمینان از درج کامل بیانیههای لازم شامل افشای دادهها، تعارض منافع و مجوز استفاده از محتوای بازاستفادهشده در مقاله.
• پاسخگویی: پاسخگویی به پرسشهای مربوط به دقت یا یکپارچگی پژوهش از طرف همه نویسندگان. اطلاعات تماس نویسنده مسئول باید همواره بهروز باشد.
مشارکت نویسندگان (CRediT)
برای افزایش شفافیت، نشریه تحقیقات مالی استفاده از سیستم CRediT (Contributor Roles Taxonomy) را برای مشخصکردن نقش هر نویسنده توصیه میکند (https://credit.niso.org). این سیستم نقشهای مشارکتی در تولید پژوهش را بهصورت استاندارد تعریف میکند.
نقشهای CRediT (نمونهها):
• مفهومیسازی: توسعه ایدهها و اهداف پژوهش
• روششناسی: طراحی روشها یا مدلهای پژوهشی
• گردآوری داده: مدیریت و سازماندهی دادهها
• تحلیل رسمی: بهکارگیری روشهای آماری یا محاسباتی
• اجرا و تحقیق: انجام آزمایشها یا گردآوری دادهها
• نگارش – پیشنویس اولیه: تهیه نسخه اولیه مقاله
• نگارش – بازبینی و ویرایش: بازنگری انتقادی متن
• نظارت: هدایت و مدیریت فرایند پژوهش
• تأمین مالی: جذب منابع مالی برای پروژه
نویسنده مسئول موظف است اطمینان حاصل کند که تمامی نقشها بهدرستی و با توافق همه نویسندگان ثبت شدهاند. FRJ درج بیانیه مشارکت نویسندگان را در مقاله نهایی توصیه میکند.
تغییرات در نویسندگی
فهرست نویسندگان و ترتیب آنها باید در زمان ارسال اولیه نهایی شود. نشریه تحقیقات مالی بهطور کلی تغییرات در نویسندگی پس از ارسال را نمیپذیرد.
درخواستهای مربوط به افزودن، حذف یا تغییر ترتیب نویسندگان باید توسط سردبیر تأیید شود و ترجیحاً پیش از پذیرش مقاله انجام گیرد. نویسنده مسئول باید درخواست رسمی (https://zenodo.org/records/17750189/files/Authorship_Change_Request_Form.docx?download=1) را همراه با توضیح کامل و رضایت کتبی تمامی نویسندگان (از جمله افراد اضافه یا حذفشده) ارائه دهد. تنها در شرایط استثنایی، تغییرات پس از پذیرش بررسی خواهد شد.
در صورت بررسی تغییرات، فرآیند انتشار ممکن است متوقف شود. هرگونه تغییر غیرمجاز در نویسندگی میتواند منجر به رد مقاله یا در صورت انتشار، بازپسگیری آن شود. در صورت تأیید تغییر پس از انتشار، اصلاحیه رسمی منتشر خواهد شد.
اختلافات نویسندگی: نشریه تحقیقات مالی در اختلافات مربوط به نویسندگی داوری نمیکند. در صورت بروز اختلاف در مرحله داوری یا پس از انتشار، از نویسندگان خواسته میشود موضوع را بهصورت داخلی حلوفصل کنند. در صورت عدم توافق، نشریه ممکن است مقاله را متوقف کرده یا موضوع را به نهادهای مربوطه ارجاع دهد.