تحقیقات مالی

تحقیقات مالی

ارائه چارچوب تحلیلی و تبیینی ایجاد بانک برون‏مرزی در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی جمهوری اسلامی ایران

نوع مقاله : مقاله علمی پژوهشی

نویسندگان
سعید شیرکوند 1
فاطمه جمالی 2
1 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکدۀ حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 کارشناس ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
10.22059/frj.2024.379272.1007622
چکیده
هدف: بررسی وضعیت اقتصادی کشور، به‌ویژه نظام مالی در دهه‌های اخیر، نشان‌دهندۀ سهم بسیار اندک ایران در حوزۀ بانکداری بین‌الملل است. مشکلات دسترسی به بازارهای مالی برای سرمایه‌گذاری و تجارت، ارائۀ خدمات محدود بانک‌های داخلی، ناتوانی بانک‌های کشور برای رقابت در بازارهای مالی و تحریم‌های اقتصادی، مشکلات و دغدغه‌های فراوانی را در مبادله با نظام اقتصاد بین‌الملل ایجاد کرده است. تأسیس بانک برون‌مرزی در مناطق آزاد تجاری ـ صنعتی ایران، می‌تواند به‌عنوان نخستین گام و حلقۀ اتصال، به همگامی با اقتصاد جهانی و ورود به بازارهای مالی بین‌المللی منجر شود. این بانک‌ها با ارائۀ خدمات گسترده‌تر، می‌توانند جریان سرمایه را تسهیل و سرمایه‌گذاری خارجی را تشویق کنند و توان رقابتی مؤسسه‌های مالی ایران را بهبود بخشند. علاوه‌براین، چنین بانک‌هایی می‌توانند به توسعۀ تجارت بین‌المللی و کاهش فشارهای اقتصادی کمک کنند. طراحی و ایجاد یک الگوی عملیاتی برای استفاده از هر ابزار اقتصادی و مدیریتی، از ضرورت‌های هر طرحی است. پژوهش حاضر با هدف ارائۀ چارچوب تحلیلی و تبیینی برای ایجاد چنین بانکی در مناطق آزاد مذکور صورت گرفته است.
روش: روش تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در بخش کیفی، آمیخته از نوع اکتشافی متوالی بوده است؛ به‌گونه‌ای که در بخش کیفی، از استراتژی نظریة داده‌بنیاد مشتمل بر کدگذاری باز، محوری و انتخابی استفاده شد. مشارکت‌کنندگان از میان استادان متخصص در حوزه‌های مالی دانشگاه‌های برتر، مدیران بانک‌های مناطق آزاد تجاری و صنعتی و فعالان تجاری و صاحبان شرکت‌ها و بنگاه‌های اقتصادی فعال در مناطق مذکور انتخاب شدند. این افراد که ۱۱ نفر بودند، به‌صورت هدفمند و به‌روش گلولۀ برفی انتخاب شدند و تا رسیدن به اشباع نظری با آن‌ها مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته انجام شد. در بخش کمّی، از روش توصیفی پیمایشی برای تحلیل و تبیین چارچوب پیشنهادی استفاده شد. در این مرحله نیز ۹۰ نفر به‌روش تصادفی ساده انتخاب شد. برای جمع‌آوری داده در بخش کمّی، پرسش‌نامه‌ای با ۳۰ سؤال به‌دست‌آمده از روش داده‌بنیاد میان مشارکت‌کنندگان توزیع شد و پس از گردآوری داده‌ها، بررسی و تحلیل داده‌ها با استفاده از نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس انجام گرفت.
یافته‌ها: در بخش کیفی پژوهش، پس از تجزیه‌وتحلیل داده‌ها طی سه مرحلۀ کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی، الگویی مشتمل بر ۶ مقولۀ اصلی (پدیدۀ محوری، شرایط علّی، شرایط مداخله‌گر، شرایط زمینه‌ای، راهبردها و پیامدهای تأسیس بانک برون‌مرزی)، ۳۰ مقولۀ فرعی و ۱۵۳ مفهوم به‌دست آمد. در بخش کمّی اعتبار الگوی تحقیق، از طریق شاخص‌های مدل معادلات ساختاری سنجیده شد که حاکی از برازش قابل قبول برای همه شاخص‌های به‌دست‌آمده بود.
نتیجه‌گیری: بر اساس یافته‌های پژوهش و مطالعات، چارچوب تبیینی مناسبی برای تأسیس بانک در مناطق آزاد تجاری و صنعتی جمهوری اسلامی ایران ارائه شد. از مهم‌ترین دستاوردهای این چارچوب، می‌توان به اتصال نهادهای مالی کشور به بازارهای مالی بین‌المللی و در نتیجه، رشد و توسعۀ اقتصادی کشور، از طریق این نهاد اشاره کرد.
کلیدواژه‌ها
چارچوب
بازارهای مالی
بانک برون‌مرزی
مناطق آزاد
مالیات
موضوعات

عنوان مقاله English

An Analytical and Explanatory Framework for Establishing Offshore Banks in the Free Trade-Industrial Zones of Iran

نویسندگان English

Saeed Shirkavand 1
fatemeh jamali 2
1 Associate Prof., Department of Management, Faculty of Accounting and Financial Sciences College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
2 MSc., Department of Financial Management, Faculty of Accounting and Financial Sciences, College of Management, University of Tehran, Tehran, Iran.
چکیده English

Objective
A review of Iran’s economic conditions, particularly the financial system in recent decades, reveals its limited participation in international banking. The lack of access to financial markets for investment and trade, limited services offered by domestic banks, their inability to compete in global financial markets, and economic sanctions have created significant challenges in engaging with the international economy. The establishment of offshore banks in Iran’s free trade-industrial zones could serve as an initial step and a connecting link to align with the global economy and enter international financial markets effectively. These banks, by offering a wider range of services, could facilitate capital flow, encourage foreign investment, and enhance the competitiveness of Iranian financial institutions significantly. In addition, such banks could contribute to the development of international trade and help alleviate the existing economic pressures faced by local businesses and individuals. Designing and creating an operational model for utilizing any tool in the field of economics and management is essential for achieving sustainable growth. This study aims to provide an analytical and explanatory framework for establishing such a bank in these free zones.
 
 
 
Methods
This study employed a mixed-methods exploratory sequential design, commencing with qualitative data analysis. In the qualitative phase, grounded theory methodology was utilized, incorporating open, axial, and selective coding procedures. Participants were purposefully selected and recruited via snowball sampling from a population comprising finance experts affiliated with leading universities, bank managers operating in free trade-industrial zones, and commercial entrepreneurs and company owners active within these zones. A total of eleven semi-structured interviews were conducted until theoretical saturation was reached. In the quantitative phase, a descriptive-survey method was applied to analyze and explain the proposed framework. In this stage, 90 participants were randomly selected. Data were collected through a 30-item questionnaire derived from the grounded theory approach, and data analysis was performed using SMART PLS software.
 
Results
In the qualitative phase of the research, after three stages of open, axial, and selective coding, a model comprising six main categories (central phenomenon, causal conditions, intervening conditions, contextual conditions, strategies, and consequences of establishing the offshore bank), 30 subcategories, and 153 concepts were presented. In the quantitative phase, the validity of the research model was assessed through structural equation modeling indicators, which demonstrated acceptable fit for all the obtained indices.
 
Conclusion
According to the research findings, an appropriate explanatory framework for the establishment of offshore banks in the free trade-industrial zones of the Islamic Republic of Iran was presented. One of the key outcomes of the proposed framework is the integration of the country's financial institutions with international financial markets, which can serve as a catalyst for economic growth and development through the establishment and operation of offshore banking institutions.
 

کلیدواژه‌ها English

Framework
Financial markets
Offshore bank
Free trade Zones
Tax
برهانی، حمید (1379). بانکداری و تأمین مالی بین‌المللی. تهران: مؤسسه عالی آموزش بانکداری ایران.
بیکزاده، جعفر؛ آقازاده، غلامرضا و آقازاده، محمدرضا (1393). بررسی عوامل مؤثر بر ریسک اعتباری و اولویت‌بندی معیارهای امتیازدهی اعتباری (6C) مشتریان بانکی با تکنیک AHP (مطالعه موردی: بانک ملی استان آذربایجان غربی). فصلنامه روند، 21(68)، 121-150.
حریری، نجلا (1395). اصول و روش‌های پژوهش‌های کیفی. تهران: انتشارات دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات.
هاجینز، سیلویا سی. (1392). مدیریت بانک و خدمات مالی (بر پایۀ نوشته‌های پیتر اس. راس). (پرویز ساسان گهر، ابوالفضل صمدی، مترجمان). تهران: مؤسسۀ عالی آموزش بانکداری ایران.
فراستخواه، مقصود (1398). روش تحقیق کیفی در علوم اجتماعی با تأکید بر نظریه بر پایه (گراندد تیوری). تهران: نشرآگاه.
کریمی وردنجانی، رضا (1399). امکان‌سنجی بهره‌برداری از مراکز بانکداری فراساحلی برای ایران در راستای اقتصاد مقاومتی. پایان‌نامۀ کارشناسی ارشد، تهران: دانشگاه امام صادق (ع).
کریمی کیا، اسما و مقدم، محمد (1391). بررسی عوامل جذب سرمایه‏گذاری در منطقه آزاد اروند. مجله اقتصادی ـ ماهنامه بررسی مسائل و سیاست‌های اقتصادی، 12(6)، 5-28.
گوهری‌فر، مصطفی؛ خاشعی ورنامخواستی، وحید؛ دهدشتی شاهرخ، زهره و سیف، ولی‌اله (1400). شناسایی و تبیین چالش‌های کلیدی نظام بانکداری. پژوهش‌های مدیریت در ایران، 25(2)، 100-124.
مشایخ، شهناز و جعفری، محبوبه (1385). بازار مالی ایران در مقایسه با بازارهای جهان. حسابدار، 21(180)، 34.
موسایی، میثم و عزیزیان فر، جمال (1387). توجیه اقتصادی ایجاد منطقه آزاد تجاری در کردستان. نشریه بررسی‌های بازرگانی، 6(32)، 72-83.
 
References
Aminy, M. M. (2020). A Brief Overview of the Offshore Banking and Financial Crimes Within. American Journal of Humanities and Social Sciences Research, 4(5), 289-293.
Baikzadeh, J., Aghazadeh, Gh.R. & Aghazadeh, M.R. (2015). Studying the impact of effective factors influencing on credit risk and prioritization of credit valuation criteria of banking clients. Trend (Trend of Economic Research), 21(68), 121-150. SID. https://sid.ir/paper/202241/en (in Persian)
Bank of Ghana. (2008). Offshore banking and the prospects for the Ghanaian economy. Research Department, Bank of Ghana. ISBN: 0855-658X
Barclay, D., Higgins, C. & Thompson, R. (1995). The partial least squares (PLS) approach to casual modeling: personal computer adoption ans use as an Illustration. Technology Studies, 2, 285-309.
Bhattacharya, A. K. (1982). Offshore banking costs and benefits. East Asia: Dimensions of international business. Sydney: Prentice-Hall of Australia.
Borhani, H. (2000). International banking and financing. Tehran: Higher Institute of Banking Education of Iran. (in Persian)
Chin, W. W. (1998). The partial least squares approach to structural equation modeling. Modern methods for business research, 295(2), 295-336.
Claessens, S. & Van Horen, N. (2014). Foreign banks: Trends and impact. Journal of Money, Credit and Banking, 46(s1), 295-326.
Dufey, G. & Giddy, I. H. (1978). International financial planning: the use of market-based forecasts. California Management Review, 21(1), 69- 81.
Errico, M. L. & Borrero, M. A. M. (1999). Offshore banking: an analysis of micro-and macro-prudential issues. Working Paper No. 1999/005.
Frasatkhah, M. (2019). Qualitative research method in social sciences with emphasis on grounded theory. Tehran: Agah. (in Persian)
Geisser, S. (1974). A predictive approach to the random effect model. Biometrika, 61(1), 101–107. https://doi.org/10.1093/biomet/61.1.101
Godi, N. J., & Young, J. (2013). Risks to consider when investing offshore. Corporate Ownership & Control, 32.
Goharifar, M., Khashei Varnamkhasti, V., Dehdashti Shahrokh, Z. & Seif, V. (2021). Identifying and explaining the key challenges of the banking system. Management research in Iran, 25(2), 100- 144. (in Persian)
Gosh, D. & Ortiz, E. (Eds.). (1994). The Changing Environment of International Financial Markets Issues and Analysis.
Hariri, N. (2011). Principles and methods of qualitative research. Tehran: Islamic Azad University, Science and Research. (in Persian)
Hines Jr, J. R. & Rice, E. M. (1994). Fiscal paradise: Foreign tax havens and American business. The Quarterly Journal of Economics, 109(1), 149-182.
Hudgins, S. C. (2013). Bank management and financial services (Sasan Gohar & Samadi, Trans.). Tehran: Iranian Banking Education Institute. (in Persian)
Johns, R. A. (2013). Tax havens and offshore finance: A study of transnational economic development. Bloomsbury Publishing.
Karimi Vardanjani, R.  (2020). Feasibility of exploitation of offshore banking for Iran in line with resistance economy. Tehran: Imam Sadiq University. (in Persian)
Kia, A. K. & Moghadam, M. (2012). Investigating investment attraction factors in Arvand Free Zone. Economic magazine-monthly review of economic issues and policies, 12(6), 5-28.  (in Persian)
Kvale, S. (1996). InterViews: An Introduction to Qualitative Research Interviewing. Thousand oask: USA: Sage.
Mashayekh, M. & Jafari, M. (2006). Iran's financial market compared to world markets. Accountant, 21(180), 34. (in Persian)
McCarthy, I. (1979). Offshore banking centers: benefits and costs. Finance and Development, 16(4), 45.
Mousaei, M. & Azizianfar, J. (2008). Economic justification for establishing a free trade zone in Kurdistan. Journal of Business Studies, 6(32), 72- 83. (in Persian)
Palan, R. (2002). Tax Havens and the Commercialization of State Sovereignty. International Organisation, 56(1),151-176. https://doi. rg/10.1162/002081802753485160
Park, Y.S. (1982). The economics of offshore financial centers. Columbia Journal of World Business, 17(4), 31-35.
Rigon, G. (2017). The world of Offshore Financial Centers and the role of the EU in it. Arcada.
Rose, A. K. & Spiegel, M. M. (2007). Offshore financial centres: parasites or symbionts? The Economic Journal, 117(523), 1335-1310.
Stone, M. (1974). Cross-validatory choice and assessment of statistical predictions. Journal of the Royal Statistical Society, 36, 111-147.
Strauss, A. & Corbin, J. (1990). Basic of Qualitative Reaserch: Grounded Theory Procedures and Techniques (Vol. second). Thousands oask, USA: Sage.
SUN, Z. (2008). Offshore Financial Havens: Their Role in International Capital Flows. Singapore: Singapore Management University.
Sůva, B. V. & Janský, P. (2010). Offshore Financial Centers and the financial crisis. Master thesis, Charles University in Prague.
Tenenhaus, M., Esposito Vinzi, V., Chatelin, Y.-M. & Lauro, C. (2005). PLS path modeling. Computational Statistics & Data Analysis, 48(1), 159-205.
Warf, B. (2002). Tailored for Panama: offshore banking at the crossroads of the Americas. Geografiska Annaler: Series B, Human Geography, 84(1), 33- 47.
Zhang, C. (2016). Review of managing the risks of offshore banking and its implications for the China (Shanghai) Pilot Free Trade Zone. Journal of Shanghai Jiaotong University (Science), 21(1), 33-43.
Zoromé, A. (2007). Concept of Offshore Financial Centers: IMF Working Paper.
تحقیقات مالی
دوره 27، شماره 2
1404
صفحه 409-437