انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Blockchain-Based Value-Added Tax System: A Systematic Review سیستم مالیات بر ارزش ‌افزوده مبتنی بر بلاکچین: مرور نظام‌مند 226 247 98025 10.22059/frj.2023.353580.1007432 FA وحیده قانونی شیشوان دانشجوی دکتری، گروه مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0003-4356-9515 شعبان الهی استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه ولی عصر(عج)، رفسنجان، کرمان، ایران. 0000-0002-1598-4431 صادق دری نوگورانی استادیار، گروه معماری سیستم‌های کامپیوتری، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-7406-112X علی یزدیان ورجانی دانشیار، گروه قدرت، دانشکده مهندسی برق و کامپیوتر، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران. 0000-0001-8561-6389 Journal Article 2023 01 11 Objective Blockchain finds application in the public sector, notably in the tax system. The extant literature points to the benefits of employing blockchain in the tax system. A review of studies provides a general view of why and how to implement blockchain technology as well as the identification of existing defects to solve it. In this paper, we investigate how to implement blockchain technology in the value-added tax (VAT) system and answer three questions through a systematic literature review: (1) what are the characteristics of blockchain that can help in the VAT system; (2) what is the appropriate blockchain framework for the VAT system; and (3) what are the appropriate solutions to protect privacy in a blockchain-based VAT system. Methods We conducted a systematic literature review following the guidelines proposed by Okoli and Prisma flow diagrams. The screening process was carried out in three stages to ensure that each article fits the research questions. The first article in this field was published in 2017, and the number of articles has risen significantly since then. Results The increasing number of papers reflects the growing interest in implementing blockchain technology. Statistical charts indicate that approximately 60% of the documents are conference papers. Our systematic literature review revealed that blockchain technology can play a crucial role in enhancing the VAT system, particularly in the electronic invoicing process. By identifying existing challenges in electronic invoices, such as transaction forgery, the long process of issuing electronic invoices, and hacking of the central database, blockchain technology, with its features like decentralization, tamper-proofness, transparency, and automation, emerges as a suitable solution. We propose a blockchain-based architecture and a five-step process that includes: authentication and authorization, sending electronic invoice(s), storing the e-invoice(s) in the blockchain, reviewing and verifying the e-invoice(s), and last but not least, payment of VAT. For the security and privacy of taxpayers, we propose the use of a private blockchain, opting for a permissioned blockchain to ensure that only trusted users are part of the network. Network users can include companies, banks, tax authorities, and auditors. In the third and fifth steps, the utilization of smart contracts is recommended. Smart contracts play a role in documenting taxes in the third step. Furthermore, in this stage, leveraging off-chain storage is possible, where the data hash is stored in the blockchain, and the original data is kept separately. In the fifth step, a smart contract can periodically calculate VAT to be deducted from the payers' accounts by banks. Encryption alone cannot guarantee the privacy of electronic invoices, and while zero-knowledge proofs seem to be a suitable solution, they come with considerable complexities. Conclusion According to the inherent characteristics of the blockchain, it can be concluded that a blockchain is a suitable option for the VAT system and the right architecture is a permissioned private blockchain. However, further study is required to address privacy concerns. هدف: یکی از کاربردهای بلاکچین در بخش عمومی، استفاده از آن در سیستم مالیاتی است. مرور ادبیات موجود به مزایای استفاده از بلاکچین در سیستم مالیاتی اشاره می‌کند. با توجه به نو بودن این مسئله، مطالعه کارهای انجام‌گرفته، در باب چرایی و نحوۀ پیاده‌سازی فناوری بلاکچین و همچنین، شناسایی نقص‌های موجود برای حل آن را فراهم می‌کند. در این مقاله چگونگی پیاده‌سازی فناوری بلاکچین در سیستم مالیات بر ارزش افزوده با پاسخ به سه سؤال بررسی شده است: ۱. چه ویژگی‌هایی در بلاکچین وجود دارد که می‌تواند در سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده کمک کند؟ ۲. چارچوب بلاکچین مناسب در سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده چگونه است؟ ۳. چه راه‌کارهایی برای حفظ حریم خصوصی در سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده مبتنی بر بلاکچین مناسب است؟ روش: مرور نظام‌مند ادبیات با اجرای دستور کار پیشنهادی اوکلی و نمودار جریان پریزما انجام شد. غربالگری در سه مرحله صورت گرفت تا از تناسب هر مقاله با سؤال‌های پژوهش، اطمینان حاصل شود. شایان ذکر است که اولین مقاله در این حوزه، در سال ۲۰۱۷ منتشر شده و پس از آن، مقاله‌های این حوزه رشد چشمگیری داشته است. یافته‌ها: به‌طور کلی، افزایش تعداد مقاله‌ها نشان‌دهندة علاقه عمومی به استفاده از فناوری بلاکچین است و تقریباً ۶۰ درصد از اسناد انتخاب شده، مقاله‌های کنفرانسی بودند. با مرور نظام‌مند متون مشخص شد که فناوری بلاکچین، در بهبود سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده و به‌ویژه در فرایند صدور صورت‌حساب الکترونیکی، نقش مؤثری ایفا می‌کند. برخی مشکلات موجود در صورت‌حساب‌های الکترونیکی عبارت‌اند از: جعل تراکنش، فرایند طولانی و پیچیده و در معرض نفوذ بودن پایگاه دادۀ مرکزی که فناوری بلاکچین می‌تواند با ویژگی‌هایی مانند تمرکززدایی، غیر قابل دست‌کاری بودن، شفافیت و خودکارسازی، راه‌کار مناسبی باشد. در این مقاله، یک معماری مبتنی بر بلاکچین و بر اساس پنج گام پیشنهاد شده است که عبارت‌اند از: ثبت هویت و صدور مجوز، ارسال صورت‌حساب‌های الکترونیکی، ذخیرۀ آن در بلاکچین، بررسی و تأیید صورت‌حساب‌های الکترونیکی و در نهایت پرداخت برای سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده. به‌منظور حفظ امنیت و حریم خصوصی مؤدیان بلاکچین خصوصی و با توجه به اینکه تنها کاربران معتمد در شبکه حضور دارند، بلاکچین مجوزدار پیشنهاد می‌شود. کاربران شبکه می‌توانند شرکت‌ها، بانک‌ها، سازمان امور مالیاتی و حسابرسان باشند. در گام‌های سوم و پنجم نیز بهره‌گیری از قرارداد هوشمند پیشنهاد می‌شود. قرارداد هوشمند در گام سوم، برای مستندسازی مالیات کاربرد دارد. همچنین در این مرحله از ذخیره‌سازی بیرون از زنجیره می‌توان بهره‌مند شد که در آن هش داده در بلاکچین ذخیره و دادۀ اصلی جداگانه نگهداری می‌شود. قرارداد هوشمند در مرحلۀ پنجم، به‌صورت دوره‌ای مالیات بر ارزش‌افزوده را محاسبه می‌کند تا توسط بانک از حساب مؤدیان کسر شود. حریم خصوصی صورت‌حساب‌های الکترونیکی، نمی‌تواند به‌تنهایی با رمزنگاری تأمین شود و به نظر می‌رسد اثبات هیچ آگاهی راه‌کار مناسبی باشد؛ اما با پیچیدگی‌های زیادی همراه است. نتیجه‌گیری: با توجه به ویژگی‌های ذاتی بلاکچین می‌توان نتیجه گرفت که بلاکچین برای سیستم مالیات بر ارزش‌افزوده گزینۀ مناسبی است و نوع خصوصی و مجوزدار، معماری مناسبی برای آن است؛ اما در بحث حریم خصوصی، باید بررسی‌های بیشتری انجام شود.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98025_1e676fdf7a3a560b2733305d4f77feef.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Water Risk and Mining Firms’ Stock Return ریسک آب و بازده سهام شرکت‌های معدنی 248 274 98026 10.22059/frj.2023.356655.1007447 FA مریم دولو دانشیار، گروه مدیریت مالی و بیمه، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. شیرین مهرعلی کارشناس ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران. 0000-0002-6027-8632 Journal Article 2023 03 16 Objective Access to sustainable water resources has recently been raised as a major challenge facing water-dependent companies. The mining industry is one of the huge water users, which can be severely affected by water crises. The purpose of the current research is to test the pricing of water risk in mining companies of the Tehran Stock Exchange (TSE) and to estimate the drop in the value of their shares in the event of a water crisis. Methods Considering that the availability of water resources hinges on rainfall levels in the catchment area, we assessed water risk using the Standard Precipitation Index (SPI). Employing seasonal data from 2007 to 2011, it used a dynamic panel regression model to assess the effect of water risk on stock returns, controlling for factors such as profitability, leverage, firm size, and capital intensity among 11 companies. Then, the probable loss in a water crisis scenario was calculated using the stress test in the framework of value at risk. Also, the effect of drought hazard index, firm size, and covariance of market return with SPI on the value at risk of firms were investigated. Results The significance of the water risk effect on stock returns of mining companies indicates the pricing and the confirmation power of this risk factor to explain the changes in stock returns over time, in a way that one unit increase in water risk will cause a decrease of about 3% in the excess return of the firm’s stock three quarters later. Also, the results showed that the amount of rainfall and drought in the region affects the firm's stock returns only up to three seasons, and its long-term effect is zero with a slight tolerance. Additional research findings indicate that during water crises, mining companies may experience a decline in value ranging from 15 to 45 percent. However, there was no direct relationship between the drought risk index and the value at risk of the firm’s value. Further investigations confirmed the existence of a strong relationship between the value at risk and the correlation coefficient of SPI and the market return. This means that the more positive the correlation between SPI and market returns, the greater the value at risk of the firm in water crisis conditions. Conclusion Water risk can explain part of the changes in stock returns of mining companies. Although companies may be situated in similar drought-prone regions, the level of value at risk for their stocks varies i.e., in case of any water resource crisis, other factors affect water risk other than drought. The shareholders of the larger company will suffer relatively fewer losses due to water risk. هدف: جهان در قرن بیست‌ویکم، در مسیر توسعۀ پایدار با مجموعۀ بزرگی از چالش‌های زیست‌محیطی، اجتماعی و اقتصادی، همچون تغییرات آب‌وهوا و کاهش دسترسی به منابع طبیعی مواجه است. دسترسی به منابع پایدار آب، یکی از چالش‌های جدی شرکت‌های آب‌بر (وابسته به آب) است. صنایع معدنی یکی از مصرف‌کنندگان بزرگ آب هستند که در اثر وقوع بحران آب، به‌شدت تحت تأثیر قرار می‌گیرند. هدف پژوهش حاضر، آزمون قیمت‌گذاری ریسک آب در شرکت‌های معدنی بورس اوراق بهادار تهران و برآورد افت ارزش سهام آن‌ها، در صورت وقوع بحران آب است. روش: نظر به اینکه منابع آب در دسترس، به میزان بارش حوزۀ آبریز وابسته است، ریسک آب با استفاده از شاخص بارش استاندارد (SPI) اندازه‌گیری شده است و اثر آن بر بازده سهام، پس از کنترل اثر متغیرهای سودآوری، اهرم مالی، اندازۀ شرکت و شدت سرمایه‌گذاری، با استفاده از رگرسیون داده‌های ترکیبی پویا و داده‌های فصلی ۱۱ شرکت طی سال‌های ۱۳۸۷ تا ۱۴۰۱ بررسی شده است. بر این اساس، زیان محتمل در صورت وقوع سناریوی بحران آب با استفاده از آزمون تنش، در چارچوب ارزش در معرض خطر محاسبه شده است. همچنین، اثر شاخص خطر خشک‌سالی، اندازۀ شرکت و کوواریانس بازده بازار با SPI بر ارزش در معرض خطر شرکت‌ها بررسی شد (شاخص ریسک بحران آب، به‌عنوان متغیر سناریو و سایر متغیرها، به‌عنوان متغیرهای غیرسناریو لحاظ شده است). یافته‌ها: معناداری اثر ریسک بحران آب بر بازده سهام شرکت‌های معدنی، از قیمت‌گذاری ریسک مذکور و تأیید توان این عامل ریسک برای تبیین تغییرات بازده مقطعی سهام این شرکت‌ها حکایت دارد. یافته‌ها نشان می‌دهد که در صورت وقوع بحران آب، شرکت‌های معدنی، بین ۱۵ تا ۴۵ درصد ارزش خود را از دست خواهند داد؛ به‌طوری‌که یک واحد افزایش ریسک آب، باعث می‌شود که بازده اضافی سهام شرکت در سه فصل آتی، حدود ۳ درصد کاهش یابد. میزان خشک‌سالی/ بارش فقط تا ۳ فصل بر بازده سهام شرکت مؤثر است و اثر بلندمدت آن نزدیک صفر است. همچنین، رابطۀ مستقیمی میان شاخص خطر خشک‌سالی و ارزش در معرض خطر شرکت‌های معدنی مشاهده نشد. بررسی بیشتر حکایت دارد از وجود رابطۀ محکم ارزش در معرض خطر و ضریب هم‌بستگی SPI و بازده بازار؛ بدین مفهوم که ضریب هم‌بستگی بالاتر SPI و بازده بازار در وضعیت بحران آب، به ارزش در معرض خطر بیشتر شرکت‌ها منجر خواهد شد. این موضوع را می‌توان به بخشی از ریسک آب مربوط دانست که کلیت بازار را تحت تأثیر قرار می‌دهد. نتیجه‌گیری: ریسک آب می‌تواند تغییرات بازده مقطعی سهام شرکت‌های معدنی را توضیح دهد. طبق شواهد تجربی به‌دست‌آمده، با وجود قرارگیری شرکت‌ها در مناطق یکسان از منظر خشک‌سالی، اثرپذیری ارزش در معرض خطر بازده سهام شرکت‌های معدنی با یکدیگر متفاوت است؛ بدین معنا که در صورت وقوع بحران منابع آب، عوامل دیگری غیر از خشک‌سالی بر ریسک آب اثرگذارند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98026_91949fce472a86df440c0a5494197faf.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 A Stock Dividend Model Applying the Value Creation Approach in Iran’s Capital Market: The Generalized Method of Moments مدل تقسیم سود سهام با رویکرد ارزش‌آفرینی در بازار سرمایه ایران: روش اقتصادسنجی گشتاورهای تعمیم‌یافته 275 317 98027 10.22059/frj.2023.362341.1007489 FA ابراهیم صولتی خسروشاهی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0009-0005-6489-6023 یونس بادآور نهندی دانشیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0001-5053-202X هوشنگ تقی زاده استاد، گروه مدیریت، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-0963-0653 Journal Article 2023 07 16 Objective One of the important concerns of managers and economic policymakers is the identification of stock dividend determinants. Therefore, this study explores the internal and external determinants of stock dividends among corporations listed on the Tehran Stock Exchange from 2009 to 2021. Additionally, this research aims to design a suitable model of stock dividends for Iran’s capital market by considering the value creation approach. Methods In the initial phase, all potential determinants of stock dividends were extracted by reviewing the extant literature, theories, and expert opinions. Subsequently, in the second phase, variables exhibiting a significant relationship with stock dividend ratio measures (including DPS to Price ratio, DPS to Sales revenue ratio, and DPS to EPS ratio) in Iran’s capital market were identified. In the third phase, the creation and examination of various models for stock dividends, resulting from different combinations of explanatory variables, were undertaken. It should be noted that the model is fitted by using the dynamic econometrics approach of the Generalized Moments Method. In the next phase, stock dividend models that maximize value creation for firms and stockholders were selected. Finally, the accuracy of the models in identifying companies with a propensity to distribute dividends above or below the expected level was tested. Results The findings of this study indicate that the optimal model for stock dividends is the DPS to EPS ratio, comprising 11 explanatory variables selected from a pool of 36 variables. Using this model for stock dividends leads to the creation of maximum value for firms and stockholders. According to the extracted model, monopoly in the product market, operating cash flows, cash level, sales growth, and economic growth positively affect stock dividends. The stock dividend of the previous period, financial leverage, growth opportunities, changes in net working capital, uncertainty of cash flows, and inflation rate negatively impact stock dividends. This model was validated using the value creation approach test. Moreover, the accuracy of the extracted model in identifying companies with a propensity to distribute dividends above and below the expected level is 84% and 91%, respectively. Conclusion To have a suitable stock dividend policy, managers should consider sales growth, uncertainty of cash flows, operating cash flows, financial leverage, cash level, growth opportunities, and changes in net working capital as internal factors. The structure of the industry, its level of monopoly, macroeconomic conditions such as inflation rate, and economic growth should be considered as external factors. Adopting such a stock dividend policy results in the creation of maximum value for both the firm and its shareholders. هدف: با توجه به اینکه امروزه آگاهی از عوامل مؤثر بر سود تقسیمی، یکی از دغدغه‌های اساسی مدیران و سیاست‌گذاران اقتصادی است، مطالعه حاضر به‌دنبال شناسایی عوامل درونی و بیرونی تعیین‌کنندۀ سیاست تقسیم سود، در شرکت‌های پدیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در دورۀ زمانی ۱۳۸۸ تا ۱۴۰۰ و مدل‌سازی سود تقسیمی با استفاده از رویکرد ارزش‌آفرینی است. روش: در این پژوهش، ابتدا همۀ عوامل بالقوۀ مؤثر بر سود تقسیمی، بر اساس نظریه‌ها و مطالعات تجربی و همچنین با بهره‌مندی از نظر خبرگان استخراج شد؛ سپس برای هر یک از سه متغیر وابسته، نسبت سود تقسیمی به قیمت سهام، نسبت سود تقسیمی به درآمد و نسبت سود تقسیمی به سود هر سهم، به‌طور جداگانه و متغیرهایی که در بازار سرمایۀ ایران رابطۀ معناداری با سود تقسیمی دارند، شناسایی شدند. در ادامه، برای هر یک از معیارهای اندازه‌گیری سود تقسیمی، تمام مدل‌های ممکنی بررسی شد که از ترکیب‌های مختلفی از متغیرهایی به‌دست آمد که در بررسی اولیه بر سود تقسیمی، تأثیر معناداری داشتند و با استفاده از روش گشتاورهای تعمیم یافته، انواع مدل‌های معنادار قابل استخراج تعیین شدند. در مرحلۀ بعد با استفاده از رویکرد ارزش‌آفرینی، مدل‌هایی انتخاب شدند که به حداکثر ارزش‌آفرینی منجر می‌شدند. در مرحلۀ نهایی، از طریق آزمون قدرت تشخیص درست شرکت‌های مستعد بیش‌تقسیمی و کم‌تقسیمی برای هر یک از مدل‌های باقی‌مانده، مدلی که قدرت تشخیص بالاتری داشت، به‌عنوان مدل بهینه انتخاب شد. یافته‌ها: بر اساس نتایج، با استفاده از ۳۶ متغیر مستقل تبیین‌کنندۀ سود تقسیمی و سه شاخص برای متغیر سود تقسیمی، مدل بهینه مربوط به متغیر وابستۀ نسبت سود تقسیمی به سود هر سهم، شامل ۱۱ متغیر تبیین‏کننده، استخراج شد. این مدل به حداکثر ارزش‌آفرینی برای شرکت منجر می‌شود و در آن، متغیرهای انحصار در بازار محصول، جریان نقدی عملیاتی، نسبت وجه نقد به کل دارایی، رشد فروش و رشد اقتصادی، ارتباط مثبتی میزان سود تقسیمی دارد. همچنین متغیرهای نسبت سود تقسیمی دوره قبل، اهرم مالی، فرصت رشد، تغییرات خالص سرمایه در گردش، عدم اطمینان به جریان‌های نقدی و نرخ تورم، ارتباط منفی با میزان سود تقسیمی دارند. این مدل با استفاده از آزمون رویکرد ارزش‌آفرینی تأیید شد و با دقت ۸۴ درصد، توان تشخیص درست شرکت‌های مستعد تقسیم سود بیش از حد مورد انتظار و دقت ۹۱ درصد، توان تشخیص درست شرکت‌های مستعد تقسیم سود کمتر از حد مورد انتظار را دارد. نتیجه‌گیری: مدیران شرکت‌های عضو بورس برای اتخاذ یک سیاست تقسیم سود مناسب، باید علاوه‌بر عوامل داخلی شرکت از قبیل رشد فروش، عدم اطمینان جریان نقدی، جریان نقدی عملیاتی، اهرم مالی، نسبت وجه نقد به کل دارایی و فرصت رشد و تغییرات خالص سرمایه در گردش، به ساختار صنعت و میزان انحصار در آن و نیز، شرایط کلان اقتصادی، از قبیل نرخ تورم و رشد اقتصادی نیز توجه کنند تا بیشترین ارزش‌آفرینی برای شرکت و سهام‌داران حاصل شود.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98027_12dc78e6688e6756f8e934e778b817fe.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Designing a Stock Recommender System Using the Collaborative Filtering Algorithm for the Tehran Stock Exchange طراحی سیستم توصیه‌کننده سهام مبتنی بر الگوریتم فیلترینگ مشارکتی برای بورس اوراق بهادار تهران 318 346 98028 10.22059/frj.2023.360955.1007479 FA مرضیه نوراحمدی دکتری، گروه مهندسی مالی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0002-3766-5589 علی رحیمی کارشناس ارشد، گروه مهندسی برق، دانشکده مهندسی برق، دانشگاه صنعتی امیرکبیر، تهران، ایران. 0000-0001-6862-2349 حجت الله صادقی دانشیار، گروه مدیریت مالی، دانشگاه یزد، یزد، ایران. 0000-0001-5852-4198 Journal Article 2023 06 17 Objective With the increasing volume of information and the complexity of financial markets, investors are increasingly seeking innovative financial tools to make more informed decisions. These tools should help investors choose the right stocks and achieve better returns. In this regard, stock recommendation systems are becoming increasingly important. Stock recommendation systems can assist investors in achieving superior returns by selecting the right stocks. However, traditional stock recommendation systems often lack the necessary accuracy and efficiency. This research aims to develop a novel approach called Stock-based Collaborative Filtering to design a stock recommendation system for the Tehran Stock Exchange. This method is founded on two key assumptions: first, market inefficiency, meaning the stock market does not completely and accurately reflect all available information; and second, the presence of hidden information in stock movements, indicating that these movements contain valuable insights that can influence the prices of other stocks in the market. In this research, assuming the existence of the transmission effect on the Tehran Stock Exchange, we used the collaborative filtering technique, a common algorithm in recommender systems, to design a stock recommender system. The purpose is to help investors select the best-performing stocks to outperform the market. Methods This study uses historical stock price data of 145 firms listed on the Tehran Stock Exchange from 2012 to 2021. The collaborative filtering algorithm was implemented in two stages: training and testing. In the training stage, the algorithm was trained using data from 2012 to 2016, and in the testing stage, its performance was evaluated on data from 2016 to 2021. Following, buy and sell signals were generated using the stock-based collaborative filtering algorithm during the same period. Finally, the strategy was evaluated. Results The algorithm was tested as an investment strategy in both in-sample and out-of-sample periods. The results obtained from the algorithm for the out-of-sample periods show that this strategy can achieve a 25-fold return. The overall index returned 16 times during this period, indicating the excellent performance of the strategy over time. Additionally, the value at risk (VaR) for the selected method during the study period stood at -12.8%, indicating the lower risk of this method. Conclusion Stock-based collaborative filtering is an active investment strategy. This intelligent algorithm aims to identify undervalued stocks and achieve higher returns than the market. This algorithm can serve as a valuable tool for active investors seeking to identify valuable stocks and achieve higher returns than the market. Therefore, further research is necessary to examine the performance of this algorithm in different markets and diverse economic conditions. Also, it is recommended to implement risk control strategies and optimize the system's efficacy further. هدف: با افزایش حجم اطلاعات و پیچیدگی بازارهای مالی، سرمایه‌گذاران به‌طور فزاینده‌ای به‌دنبال ابزارهای نوین مالی، برای تصمیم‌گیری آگاهانه‌ترند. این ابزارها باید به سرمایه‌گذاران کمک کنند تا ضمن انتخاب سهام مناسب، بازدهی بیشتری کسب کنند. در این راستا، سیستم‌های توصیه‌کننده سهام، اهمیت بیشتری پیدا می‌کنند. سیستم‌های توصیه‌کننده سهام می‌توانند در این زمینه به سرمایه‌گذاران کمک کنند تا با انتخاب سهام مناسب، بازدهی بیشتری کسب کنند. سیستم‌های توصیه‌کنندۀ سنتی سهام، اغلب دقت و کارایی لازم را ندارند. این پژوهش، روشی نوینی به‌نام فیلترینگ مشارکتی مبتنی بر سهام را برای طراحی سیستم توصیه‌کنندۀ سهام در بورس اوراق بهادار تهران ارائه می‌دهد. این روش بر پایۀ دو فرضیۀ کلیدی بنا شده است: ۱. عدم کارایی بازار: بازار سهام به‌طور کامل کارآمد نیست و اطلاعات را به‌طور کامل و دقیق منعکس نمی‌کند. ۲. اطلاعات نهفته در حرکات سهام: حرکت سهام نوعی اطلاعات دارد و می‌تواند بر قیمت سهام دیگر در بازار تأثیر بگذارد. در این پژوهش با فرض وجود اثر انتقال در بورس اوراق بهادار تهران، از تکنیک فیلترینگ مشارکتی برای طراحی یک سیستم سهام توصیه‌کننده استفاده شده است که یکی از الگوریتم‌های سیستم‌های توصیه‌کننده به‌شمار می‌رود. هدف این استراتژی، یافتن سهام مستعد برای کسب بازدهی بیشتر از بازار است. روش: در این پژوهش، از داده‌های تاریخی قیمت سهام ۱۴۵ شرکت حاضر در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ زمانی ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۰ استفاده شد. الگوریتم فیلترینگ مشارکتی، در دو مرحلۀ یادگیری و آزمایش اجرا شد. در مرحلۀ یادگیری، الگوریتم با استفاده از داده‌های سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ آموزش داده شد و در مرحلۀ آزمایش، عملکرد آن روی داده‌های سال‌های ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۰ ارزیابی شد. در گام بعدی با استفاده از الگوریتم فیلترینگ مشارکتی مبتنی بر سهام، سیگنال خریدوفروش در طول دوره محاسبه و در نهایت، استراتژی ارزیابی شد. یافته‌ها: الگوریتم به‌عنوان یک استراتژی سرمایه‌گذاری، در دو دوره درون‌نمونه‌ای و برون‌نمونه آزمایش شد. نتایج به‌دست‌آمده از طریق الگوریتم برای دوره‌های برون‌نمونه نشان می‌دهد که این استراتژی می‌تواند ۲۵ برابر بازدهی داشته باشد؛ در حالی که شاخص کل در این بازۀ زمانی ۱۶ برابر شده که نشان‌دهندۀ عملکرد عالی استراتژی در طول دورۀ زمانی است. همچنین میزان ارزش در معرض ریسک در دورۀ زمانی مورد بررسی، برای روش منتخب 8/12- درصد است که میزان ریسک کمتر این روش را نشان می‌دهد. نتیجه‌گیری: الگوریتم فیلترینگ مشارکتی مبتنی بر سهام، نوعی استراتژی سرمایه‌گذاری فعال است. هدف این الگوریتم هوشمند، شناسایی سهام ارزشمند و کسب بازدهی بیشتر از بازار است و می‌تواند در این زمینه به سرمایه‌گذاران کمک کند. این الگوریتم می‌تواند ابزاری ارزشمند برای سرمایه‌گذاران فعالی باشد که به‌دنبال یافتن سهام ارزشمند و کسب بازدهی بیشتر از بازار هستند. بنابراین پژوهش‌های بیشتر برای بررسی عملکرد این الگوریتم در بازارهای مختلف و شرایط اقتصادی متنوع ضروری است. همچنین، به پژوهشگران بعدی توصیه می‌شود که از استراتژی‌های کنترل ریسک بهره ببرند و این عملکرد سیستم را تقویت کنند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98028_690888d974a715942ab6b37c487f9a02.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Optimizing Risk-based Stock Return Prediction in Tehran Stock Exchange industries: A Data Envelopment Analysis بهینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام مبتنی بر ریسک در صنایع منتخب بورس اوراق بهادار تهران (رهیافت تحلیل پوششی داده‌ها) 347 370 98029 10.22059/frj.2023.339775.1007309 FA حمیدرضا اخباری دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. حیدر محمدزاده سالطه دانشیار، گروه حسابداری، واحد مرند، دانشگاه آزاد اسلامی، مرند، ایران. 0000-0002-5314-2542 رسول برادران حسن زاده دانشیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-2161-0321 مهدی زینالی استادیار، گروه حسابداری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران. 0000-0002-7791-0139 Journal Article 2022 03 14 Objective Investment, the choice of assets to maintain and earn more for future prosperity, is one of the most important issues in the economy of all countries, commanding attention from individuals and high-ranking officials alike. Enhancing stock returns through forecasting is a critical concern in capital markets, necessitating attention from both individual and institutional investors. Accordingly, the present study aims to optimize the forecast of risk-based stock returns in selected industries of the Tehran Stock Exchange. Methods Data analysis was performed in two phases. In the first phase, the data were estimated using a combined data method and AR (1) autoregressive process, from 2010 to 2019. This model forecasts stock returns for selected industries on the stock exchange. In the second stage, using Data Envelopment Analysis (DEA), stock return forecast optimization by the previous stage was optimized for selected industries of the Tehran Stock Exchange from 2010 to 2019. Results The results of optimization of stock return forecast in three industries of oil and gas extraction except exploration, extraction of metal ores and petroleum products revealed that the oil and gas extraction industry, except exploration, exhibited a higher efficiency of 0.4214 compared to other industries. The metal ore mining industry with an efficiency of 0.3728 stood in second place and the petroleum products industry with an efficiency of 0.2516 ranked in third place in terms of efficiency. Conclusion Therefore, it can be said that optimizing stock return prediction in the oil and gas extraction industry, excluding exploration, is at a higher level compared to other industries examined in this study. Given the oil industry's higher efficiency and optimization within the country, it is feasible to integrate oil into the production cycle using effective methods and introduce technological advancements to enhance oil supply within the country. This is particularly viable as the production output of other industries is significantly lower compared to these three industries. basic measures should be taken to increase the production of industrial and non-oil goods to reduce imports and increase exports of final goods to other countries to increase economic growth. Hence, it is recommended to utilize the oil and gas extraction industry, excluding exploration, for the production of final goods, followed by leveraging other industries for further production of final goods. Also, since the oil products industry is influenced by more variables in predicting stock returns, it is recommended that investors in the oil products industry be aware of the variables studied in this research, especially the industrial production growth rate, and consider their stock returns and investment levels accordingly. Future research should explore and assess the optimization of stock return forecasting in other significant industries like pharmaceuticals, electricity, steam, hot water supply, etc. to compare and evaluate their outcomes alongside the findings of this study. هدف: سرمایه‌گذاری یکی از موضوعات مهم در اقتصاد همۀ کشورهاست که برای افراد و مقامات ارشد کشورها، اهمیت بسیار زیادی دارد. سرمایه‌گذاری انتخاب دارایی برای حفظ و کسب درآمد بیشتر، به‌منظور رفاه آینده است. یکی از مباحث مهمی که در بازارهای سرمایه مطرح است و سرمایه‌گذاران اعم از اشخاص حقیقی یا حقوقی باید به آن توجه کنند، بحث بهینه‌سازی بازده سهام است که به پیش‌بینی بازده سهام مرتبط است. بر این اساس پژوهش حاضر با هدف بهینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام مبتنی بر ریسک، در صنایع منتخب بورس اوراق بهادار تهران اجرا شده است. روش: تجزیه‌وتحلیل داده‌ها در دو بخش انجام شد. در مرحلۀ نخست، داده‌ها به‌کمک روش داده‌های ترکیبی و همچنین فرایند خودرگرسیون مرتبۀ اولAR(1) ر دورۀ زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۸ برآورد شد و با استفاده از این مدل، بازده سهام برای صنایع منتخب بورس اوراق بهادار پیش‌بینی شد. در مرحلۀ دوم، به‌کمک روش تحلیل پوششی داده‌ها (DEA)، هینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام در مرحله قبل، برای صنایع منتخب بورس اوراق بهادار تهران در دورۀ زمانی ۱۳۸۹ تا ۱۳۹۸ صورت گرفت. یافته‌ها: نتایج بهینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام در سه صنعت استخراج نفت‌وگاز بجز اکتشاف، استخراج کانه‌های فلزی و فراورده‌های نفتی نشان داد که صنعت استخراج نفت‌وگاز بجز اکتشاف با میزان4214/0 نسبت به سایر صنایع کارایی بیشتری دارد. پس از آن، صنعت استخراج کانه‌های فلزی با میزان کارایی 3728/0 در رتبۀ دوم و صنعت فراورده‏های نفتی با میزان کارایی 2516/0 در رتبۀ سوم از نظر میزان کارایی قرار گرفتند. نتیجه‌گیری: بهینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام در صنعت استخراج نفت‌وگاز بجز اکتشاف، در مقایسه با صنایع دیگری که در این مطالعه بررسی شد، در سطح بالاتری قرار دارد. با توجه به اینکه در کشور صنعت نفت کارآمدتر و بهینه‌تر عمل کرده است، می‌توان نفت را با روش‌های مؤثر وارد چرخۀ تولید کرد و با ورود تکنولوژی یا فناوری به کشور آن را عرضه کرد. از آنجا که تولیدات صنایع دیگر، از تولیدات سه صنعت مورد بررسی در این مطالعه بسیار کمتر است، برای افزایش تولیدات کالاهای صنعتی و غیرنفتی و کاهش واردات و افزایش صادرات کالاهای نهایی به دیگر کشورها، به‌منظور افزایش رشد اقتصادی، باید اقدام‌های اساسی صورت گیرد. از این رو پیشنهاد می‌شود که در ابتدا، از صنعت استخراج نفت‌وگاز بجز اکتشاف، برای تولید کالاهای نهایی از این صنعت استفاده شود و پس از آن، برای تولید کالاهای نهایی، به دیگر صنایع روی آورد. همچنین از آنجایی که صنعت فراورده‌های نفتی، تحت تأثیر متغیرهای بیشتری در پیش‌بینی بازده سهام قرار می‌گیرد، پیشنهاد می‌شود که سرمایه‌گذاران صنعت فراورده‌های نفتی، متغیرهای مورد مطالعه در این پژوهش، به‌ویژه نرخ رشد تولیدات صنعتی را از قبل بدانند و بازده سهام و میزان سرمایه‌گذاری خود را در نظر بگیرید. برای پژوهش‌های آتی، پیشنهاد می‌شود که بهینه‌سازی پیش‌بینی بازده سهام در صنایع مهم دیگری مانند صنعت دارویی، عرضۀ برق، بخار و آب گرم و غیره نیز بررسی و ارزیابی شده و با نتایج این مطالعه مقایسه شود.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98029_68e3d1b475d5f1923fafdcae18c072e0.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Exploring the Link between Financial Reporting Models and Earnings Characteristics among Tehran Stock Exchange Listed Companies رابطه بین مدل‌های گزارشگری مالی و ویژگی‌های سود شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران 371 390 98030 10.22059/frj.2023.365590.1007512 FA رویا امیری کارشناسی ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. 0009-0001-6992-5146 علی آشتاب استادیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. 0000-0002-7339-2100 مهدی حیدری دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و مدیریت دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران. 0000-0002-0148-1470 Journal Article 2023 09 19 Objective Objective: In recent years, the focus on earnings characteristics has intensified, spurred by the financial disclosures of some major corporations. Financial analysts and investors not only consider the accounting profit figure when assessing future cash flows but also prioritize the sustainability and repeatability of reported earnings. More than the final earnings figure, they refer to the items that make up real earnings, usefulness in predicting future earnings, as well as the stability, sustainability, and immutability of reported earnings. Earnings are one of the most important factors affecting economic decisions. Users' awareness of the reliability of earnings can help analysts make better decisions about profitability and financial statement analysis. This study examines the relationship between financial reporting models and earnings characteristics of companies listed on the Tehran Stock Exchange. Methods The present study is applied in terms of purpose. In the present study, the required data have been extracted from Rahavard Novin software, financial statements of companies and text mining as well as the Codal website. The statistical population of the present study includes companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2012 to 2022. Stata 14 was the software utilized for data preparation and model estimation in this study. The panel data model was used to test the research hypotheses. Results The findings of this study indicate that the net assets approach negatively impacts the quality of accruals, positively influences income smoothing, negatively affects earnings predictability, and does not impact earnings sustainability. Additionally, the results obtained indicate that the transactional approach positively affects the quality of accruals, has no effect on income smoothing or earnings predictability, and negatively impacts earnings sustainability. Conclusion This study has examined earnings characteristics from four perspectives: accruals quality, income smoothing, earnings predictability, and earnings sustainability. Accruals quality associates accruals with past, present, and future cash flows, and then tests them. This criterion (called accruals quality) is related to debt cost and equity cost. Earnings sustainability indicates the stability and persistence of earnings. Because management cannot address all the requirements of financial statement users, reliance on financial information as companies' output is heightened. Thus, the significance of earnings quality is paramount prior to decision-making, as higher earnings quality correlates with better company performance. For reasons such as retention in the company, bonus receipt, and other factors, the manager consciously or unconsciously presents the status of the company as favorable; therefore, the characteristics of corporate earnings are influenced by the foundations of reporting and the discretion of their managers. Less reliable earnings equate to less useful information they offer. هدف: در سال‌های گذشته، به‌دنبال افشای مالی تعدادی از شرکت‌های بزرگ، موضوع ویژگی‌های سود، به‌شکل خاصی در کانون توجه قرار گرفت. تحلیلگران مالی و سرمایه‌گذاران در تعیین جریان‌های نقدی آتی، فقط به رقم سود حسابداری، به‌عنوان تنها شاخص تعیین‌کننده توجه نمی‌کنند، بلکه برای آن‌ها پایداری و تکرارپذیر بودن سود گزارش‌شده نیز بسیار مهم است. آن‌ها بیشتر از رقم نهایی سود، به اقلام تشکیل سود واقعی، سودمندی در پیش‌بینی سود آتی و همچنین به ثبات، پایداری وعدم تغییرپذیری سود گزارش‌شده توجه دارند. سود یکی از عوامل بسیار مهم و مؤثر بر تصمیم‌گیری‌های اقتصادی است. آگاهی استفاده‌کنندگان از قابل‌اتکا بودن سود، می‌تواند آن‌ها را در اتخاذ تصمیم‌های بهتر در خصوص سودآوری و تجزیه‌وتحلیل صورت‌های مالی یاری دهد. در این پژوهش رابطۀ بین مدل‌های گزارشگری مالی و ویژگی‌های سود شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بررسی شده است. روش: پژوهش حاضر از لحاظ هدف، از نوع تحقیقات کاربردی است. در پژوهش حاضر داده‌های موردنیاز از نرم‌افزار ره‌آورد نوین، صورت‌های مالی شرکت‌ها و سندکاوی و همچنین، سایت کدال استخراج شده است. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ زمانی ۱۳۹۱ تا ۱۴۰۱ بوده است. از نرم‌افزار استاتا ۱۴ برای آماده‌سازی داده‌ها و تخمین مدل‌ها و برای آزمون فرضیه‌های پژوهش، از الگوی داده‌های ترکیبی استفاده شده است. یافته‌ها: نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که رویکرد خالص دارایی‌ها، بر کیفیت اقلام تعهدی تأثیر منفی و بر هموارسازی سود تأثیر مثبت دارد. همچنین، رویکرد خالص دارایی‌ها بر قابلیت پیش‌بینی سود تأثیر منفی می‌گذارد؛ اما بر پایداری سود تأثیری ندارد. رویکرد معاملاتی بر کیفیت اقلام تعهدی تأثیر مثبت دارد؛ اما بر هموارسازی سود تأثیری ندارد. همچنین، رویکرد معاملاتی بر قابلیت پیش‌بینی سود تأثیری ندارد؛ اما بر پایداری سود تأثیر منفی می‌گذارد. نتیجه‌گیری: این پژوهش ویژگی‌های سود را چهار عامل کیفیت اقلام تعهدی، هموارسازی سود، قابلیت پیش‌بینی سود و پایداری سود قرار داده است. پژوهش حاضر کیفیت اقلام تعهدی که اقلام تعهدی را با جریان‌های نقدی دوره‌های گذشته، جاری و آتی مرتبط می‌سازد، ارائه و سپس آن را آزمون کرده است. این معیار (که به آن کیفیت اقلام تعهدی می‌گویند) با میزان هزینۀ بدهی و هزینۀ حقوق صاحبان سهام ارتباط دارد. پایداری سود میزان ثبات و دوام سود را نشان می‌دهد. مدیریت قادر نیست که کلیۀ نیازهای استفاده‌کنندگان از صورت‌های مالی را برآورده کند، این مشکل موجب بالا رفتن درجه سطح اتکا بر اطلاعات مالی به شکل خروجی شرکت‌ها می‌شود، بنابراین اهمیت دادن به کیفیت سودها قبل از هر نوع تصمیم‌گیری حائز اهمیت است. هرچقدر که کیفیت سود بالاتر باشد، به‌طبع آن، عملکرد شرکت‌ها بهتر خواهد شد. بنا به‌دلایلی نظیر ابقا در شرکت، دریافت پاداش و سایر عوامل، مدیر خواسته یا ناخواسته وضعیت شرکت را مطلوب جلوه می‌دهد؛ بنابراین ویژگی‌های سود شرکت‌ها، تحت تأثیر مبانی گزارشگری و صلاح‌دید مدیران آن‌ها قرار می‌گیرد. هر چه سودها قابلیت اتکای کمتری داشته باشند، اطلاعات مفید کمتری ارائه می‌کنند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98030_46b10a646e7c326c05a94acae5c9a7df.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Measuring Fear and Greed Index in Stock Market: Evidence from the Tehran Stock Exchange اندازه‌گیری شاخص ترس و طمع در بازار سهام: شواهدی از بورس اوراق بهادار تهران 397 414 98031 10.22059/frj.2023.365536.1007511 FA مجتبی رستمی نوروزآباد استادیار، گروه مدیریت مالی، دانشکدۀ مدیریت، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0003-3244-5330 علی گل‌بابائی پاسندی دکتری، گروه مالی، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران. 0000-0001-5400-4750 میلاد شهرازی دکتری، گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اداری و اقتصاد، دانشگاه مازندران، بابلسر، ایران. 0009-0000-4396-7578 سمیه اسفندیاری کارشناسی ارشد، گروه مدیریت مالی، دانشکدۀ مدیریت، واحد تهران مرکز، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0004-3470-5858 Journal Article 2023 09 18 Objective According to the hypothesis of behavioral finance, the main part of the ups and downs in the stock market can be the result of fear and greed. The Fear & Greed Index is a way to gauge stock market movements and determine if stocks are fairly priced. The theory is based on the logic that excessive fear tends to drive down share prices, and too much greed tends to have the opposite effect. The objective of this paper is to represent the fear and greed behavioral index daily in the Tehran Stock Exchange. Methods The sample for this research comprises all companies listed on the Tehran Stock Exchange from 2009/12/09 to 2023/08/22. The fluctuation in the number of accepted companies on the Tehran Stock Exchange is attributed to factors such as initial public offerings, the transfer of stocks between over-the-counter and the stock market, the delisting of symbols, and the cessation of trading for certain symbols. To apply the Fear and Greed Index in the Tehran Stock Exchange, we adapted CNN's Fear and Greed Index, making some modifications. Specifically, we retained seven variables while removing the Junk bond demand variable due to the absence of credit ratings for the debt securities traded on the Tehran Stock Exchange. Therefore, the represented index is based on the six variables, including stock market momentum, stock price strength, stock price breadth, put and call options, market volatility, and safe haven demand which shows the sentiments of the market in five scales, including excessive fear, fear, neutral, greed, and excessive greed. It should be noted that due to the diverse characteristics of the significant variables used in calculating the Fear and Greed Index and the need to consolidate all six variables into a single index, each variable is normalized using a standard method. Results This study classifies the overall behavior of investors in the Tehran Stock Exchange into five sentiment spectrums: excessive fear, fear, neutral, greed, and excessive greed. The research findings reveal that during the years 2009, 2010, 2011, 2014 to 2016, and 2018 to 2023 (spanning from 2009/12/09 to 2023/08/22), the stock market exhibited higher levels of fear. Conversely, in 2012 and 2017, the Tehran Stock Exchange demonstrated a neutral sentiment on most trading days. Additionally, in 2013, the Tehran Stock Exchange displayed a greedy sentiment on the majority of its trading days. Conclusion In total, from December 9, 2009, to August 22, 2023, out of 3299 working days, the Tehran Stock Market encountered excessive fear on 204 days, fear on 1604 days, neutrality on 878 days, greed on 565 days, and excessive greed on 48 days. هدف: بر اساس فروض مالی رفتاری، بخش شایان توجهی از فراز و نشیب‌های بازار، از احساساتی همچون ترس و طمع نشئت می‌گیرد. شاخص ترس و طمع، شیوه‌ای برای سنجش حرکات بازار سهام است و مشخص می‌کند که آیا سهام موجود در بازار، قیمت منصفانه‌ای دارند یا خیر. تئوری مالی رفتاری بر این منطق استوار است که ترس بیش از حد تمایل به کاهش قیمت سهام دارد و طمع بیش از حد نتیجۀ معکوس دارد. هدف پژوهش حاضر، ارائه شاخص رفتاری ترس و طمع در بورس اوراق بهادار تهران به‌صورت روزانه است. به عبارت دیگر، این پژوهش بر آن است تا نشان دهد که رفتار کلی سرمایه‌گذاران بورس اوراق بهادار تهران در کدام از طیف‌های پنج گانۀ احساس ترس و طمع شامل احساس ترس شدید، احساس ترس، فاقد احساس ترس و طمع، احساس طمع و احساس طمع شدید قرار دارد. روش: جامعۀ آماری و نمونۀ این پژوهش، تمامی شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ زمانی 18/09/1388 تا 31/05/1402 بود؛ از این رو تعداد شرکت‌های پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در روزهای مختلف دوره، به‌علت عرضه‌های اولیه، انتقال از فرابورس به بورس یا برعکس، حذف نماد از بورس و توقف نماد تفاوت داشت. برای اندازه‌گیری ترس و طمع در بورس اوراق بهادار تهران، از شاخصی موسوم به شاخص ترس و طمع CNN با لحاظ تغییراتی در آن استفاده شد. بدین صورت که از هفت متغیر ارائه شده در این شاخص، متغیر تقاضا برای اوراق بنجل، به‌دلیل عدم رتبه‌بندی تمامی اوراق بدهی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران حذف شد. بر این اساس، شاخص ارائه شده، مبتنی است بر شش متغیر مومنتوم بازار سهام، قدرت قیمت سهام، وسعت قیمت سهام، نسبت اختیار خرید به اختیار فروش، نوسان‌پذیری بازار و تقاضای پناهگاه امن، احساس ترس. طمع نیز در 5 مقیاس احساس ترس شدید، احساس ترس، احساس خنثی، احساس طمع و احساس طمع شدید ارائه شد. گفتنی است با توجه به اینکه شاخص‌های اندازه‌گیری ترس و طمع، جنس و مبنای مختلفی دارند، قبل از ارائۀ نهایی شاخص ترس و طمع، داده‌های مربوط به هر شش متغیر با استفاده از یک رابطۀ استاندارد نرمال شدند. یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که بورس اوراق بهادار تهران در سال‌های 1388 (از تاریخ 18/09/1388)، 1389، 1390، 1393 تا 1395، 1397 تا 1402 (تا تاریخ 31/05/1402) احساس ترس را بیشتر از سایر احساسات تجربه کرده است. حال آنکه در سال‌های 1391 و 1396 بورس اوراق بهادار تهران در بیشترین روزهای کاری خود، فاقد احساس ترس و طمع بوده است. همچنین، در سال 1392 بورس اوراق بهادار تهران در بیشتر روزها احساس طمع داشته است. نتیجه‌گیری: بورس اوراق بهادار تهران از تاریخ 18/09/1388 تا تاریخ 31/05/1402 و از مجموع 3299 روز کاری، در 204 روز کاری احساس ترس شدید، در 1604 روز کاری احساس ترس، در 878 روز کاری احساس خنثی (بدون احساس ترس یا طمع)، در 565 روز کاری احساس طمع و در 48 روز کاری احساس طمع شدید را تجربه کرده است.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98031_b24266f37a09a37b8c44c8fbb86eb788.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Validation Indicator Identification and Customer Ranking in Microloans: A Study at Middle East Bank in Iran شناسایی شاخص‌های اعتبارسنجی و رتبه‌بندی مشتریان در تسهیلات خُرد در بانک خاورمیانه 415 438 98033 10.22059/frj.2024.370376.1007551 FA آزاده احمدی کوشا دانشجوی دکتری، گروه علوم اقتصادی، واحد قشم، دانشگاه آزاد، قشم، ایران. 0009-0000-8075-7879 فائق احمدی استادیار، گروه مدیریت مالی، واحد قشم، دانشگاه آزاد اسلامی، قشم، ایران. 0000-0001-5708-1567 محمد حسین رنجبر دانشیار، گروه حسابداری و مدیریت مالی، واحد بندرعباس، دانشگاه آزاد اسلامی، بندرعباس، ایران. 0000-0003-3454-0200 حمیدرضا کردلویی دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد اسلامشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-8131-6829 Journal Article 2023 12 30 Objective In banking, customer management and validation are crucial to maintain financial security and organizational stability. A fundamental challenge in this area is the identification of appropriate indicators for validating and ranking customers. Because these customers generally have limited access to financial and credit information and cannot provide guarantors or good credit records, it is very challenging to determine correct and reliable indicators. Also, to score customers, there is a need to determine an appropriate and fair scoring system. This system should be able to place customers in different categories by considering credit and behavioral criteria and assigning them appropriate points based on their performance. In addition, there is a need to develop methods for evaluating and monitoring customers over time. This research aims to identify the indicators of validation and ranking of customers in micro-lending in Iran’s Middle East Bank. Methods This research is applied-contextual in terms of purpose and exploratory in terms of method. The statistical population of this research includes all retail banking clients of Digital Middle East Bank who seek low-interest loans at an annual rate of 2%, with a penalty rate of 6%. Statistical methods in this study were carried out in two phases: descriptive and inferential statistics. In the descriptive statistics section, various personality factors including age, gender, education, occupation, current debt status within the banking system, bounced checks history, money laundering records, bank account balance, transaction history, geographic location (residence and workplace), mobile phone model and operating system, as well as credit rating obtained from Iran's credit rating consulting company, were analyzed and presented using tables and graphs. Naive Bayes, Meta, Attribute Selected Classifier, and j48 algorithms were implemented and WEKA software was used to classify criteria and create patterns. Also, to evaluate the validation model and ranking of customers of unsupported microlending, the T-test was used at the significance level of 0.25. Results The findings indicate that when assessing a loan application, the following indicators should be considered to determine the applicant's ability to repay the loan or provide suitable collateral. Applicants demonstrating most or all of the following indicators are more likely to meet loan repayment requirements or offer adequate collateral: First, the person's previous loans have been settled 30 days and 60 days after the loan maturity date in the granting bank. Second, the person's previous loans have been settled in other banks. Third, the higher the requested loan amount, the better. Fourth, the person's age is above middle age. Fifth, the person's degree is not a bachelor's degree, diploma, or sub-diploma. Sixth, the person's score is above 40. Seventh, the operating system of the person's phone is not Android. Eighth, the person's phone model is not SAMSUNG or XIAOMI. Ninth, if the investigations related to the person's money laundering status are negative, then preferably, and if necessary, the loan of that person can be approved. Conclusion In this approach (unsupported micro-lending), banks should extend loans to individuals only after acquiring comprehensive knowledge about them before initiating any new credit arrangement. It is vital to gather the required data and ensure their creditworthiness and positive reputation. Banks need to obtain reliable and detailed information about borrowers, as extending facilities for maximum profitability also exposes the bank to associated risks. هدف: در بانک‌ها، مدیریت و اعتبارسنجی مشتریان، یکی از موارد حیاتی است و برای حفظ امنیت مالی و پایداری سازمان بانکی بسیار اهمیت دارد. یکی از چالش‌های اساسی در این حوزه، شناسایی شاخص‌های مناسب برای اعتبارسنجی و امتیازدهی به مشتریان است. چون اغلب این مشتریان به اطلاعات مالی و اعتباری دسترسی محدودی دارند و نمی‌توانند ضامن یا سوابق قرض‌دهی مناسبی ارائه کنند، تعیین شاخص‌های صحیح و قابل اعتماد بسیار چالش‌برانگیز است. همچنین، برای امتیازدهی به مشتریان، باید یک سیستم امتیازدهی مناسب و عادلانه وجود داشته باشد. این سیستم باید بتواند با در نظر گرفتن معیارهای اعتباری و رفتاری، مشتریان را در رده‌های مختلف قرار دهد و بر اساس عملکرد آن‌ها، به آن‌ها امتیازهای متناسب اختصاص دهد. علاوه‌براین، نیاز به توسعه روش‌هایی برای ارزیابی و پایش مشتریان در طول زمان نیز وجود دارد. هدف این پژوهش، شناسایی شاخص‌های اعتبارسنجی و رتبه‌بندی مشتریان در تسهیلات خُرد در بانک خاورمیانه است. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی ـ زمینه‌ای و از نظر روش اکتشافی است. جامعه آماری آن، کلیۀ مشتریان خُرد بانکداری دیجیتال بانک خاورمیانه بودند که درخواست دریافت تسهیلات کم‌بهرۀ ۲ درصد سالانه با نرخ جریمۀ ۶ درصد را داشتند. روش‌های آماری در این پژوهش، در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی انجام گرفت. در بخش آمار توصیفی، برخی فاکتورهای شخصیتی همچون سن، جنسیت، تحصیلات، کسب‌وکار، وضعیت بدهی جاری نظام بانکی، وضعیت چک‌های برگشتی، وضعیت پول‌شویی، مانده موجودی حساب بانکی (بانکینو)، سوابق تراکنش‌های بانکی، مکان جغرافیایی (محل زندگی و کار)، مدل گوشی همراه و سیستم عامل گوشی و رتبۀ اخذ شده از سامانۀ شرکت مشاوره رتبه‌بندی اعتباری ایران و... تجزیه‌وتحلیل و از طریق جدول و نمودارها بررسی شدند. الگوریتم‌های نایو بیز، متا، Attribute Selected Classifier و الگوریتم j۴۸ اجرا و از نرم‌افزار وکا برای رده‌بندی معیارها و ایجاد الگو استفاده شد. افزون‌بر این، به‌منظور ارزیابی نهایی مدل اعتبارسنجی و رتبه‌بندی مشتریان تسهیلات خُرد بدون پشتوانه، از آزمون تی در سطح ۰/۲۵ استفاده شد. یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که اگر فردی برای درخواست وام مراجعه کند، بانک باید به شاخص‌هایی توجه کند و بر اساس آن شاخص‌ها، در خصوص پرداخت یاعدم پرداخت وام تصمیم‌گیری کند. از این رو به فردی که تمام یا بخش عمده‌ای از این شاخص‌ها را دارد، می‌توان وام پرداخت کرد یا از متقاضی، وثیقه مناسب گرفت. این شاخص‌ها عبارت‌اند از: ۱. تسویه وام‌های قبلی شخص در بانک اعطا کننده، ۳۰ روز و ۶۰ روز بعد از سررسید وام انجام شده باشد؛ ۲. مبلغ تسهیلات دریافت شده این شخص، بالاترین مبلغ وام قابل پرداخت باشد؛ ۳. وضعیت وام‌های قبلی شخص در سایر بانک‌ها تسویه شده باشد؛ ۴. مبلغ وام درخواستی هر چه بالاتر باشد، بهتر است؛ ۵. سن فرد بالاتر از میان‌سال باشد؛ ۶. مدرک فرد کارشناسی، دیپلم و زیر دیپلم نباشد؛ ۷. امتیاز فرد بالای ۴۰ باشد؛ ۸. سیستم عامل گوشی فرد اندروید نباشد؛ ۹. مدل گوشی فرد سامسونگ یا شیائومی نباشد؛ ۱۰. بررسی‌های مربوط به وضعیت پول‌شویی فرد منفی باشد. نتیجه‌گیری: بانک‌ها باید در این استراتژِی (تسهیلات خُرد بدون پشتوانه) به اشخاصی تسهیلات بدهند که قبل از وارد شدن به هرگونه رابطۀ اعتباری جدید، دربارۀ آن‌ها کاملاً شناخت داشته باشند. داده‌های لازم را از آن‌ها جمع‌آوری کنند و از حسن اعتبار و شهرت آن‌ها اطمینان یابند. بانک باید اطلاعات کامل و جامعی در خصوص وام‌گیرنده دریافت کند؛ به نحوی که این اطلاعات قابل اتکا باشد؛ زیرا اعطای تسهیلات به اندازه سودآوری، می‌تواند بانک را متحمل ریسک کند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98033_4fea58f776ef5d6e22156e08c2191b09.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Evaluating the Relationship between Factors Enhancing the Competitiveness of Customer Foreign Currency Services in the Banking Industry ارزیابی ارتباط میان عوامل ارتقای توان رقابت‏پذیری خدمات ارزی مشتریان در صنعت بانکداری 439 462 98034 10.22059/frj.2023.368147.1007540 FA سعیده رحیمی دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0009-0003-2862-5969 علیرضا روستا دانشیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0001-8981-4374 فرزاد آسایش استادیار، گروه مدیریت بازرگانی، واحد شهرقدس، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. 0000-0002-2497-6636 Journal Article 2023 11 14 Objective The banking industry is one of the most important and influencing industries in today’s world and highly relies on identifying customer needs besides planning and providing solutions for proper response to their needs. Emphasis on exclusivity and strong competitive power within the banking network can significantly impact the performance and portfolios of banks. To prevent crises and future risks in banking networks, more attention should be paid to managing banks' exclusive power. Foreign currency services form a major part of banks' services and generate substantial income in both rials and foreign currencies. Therefore, the main purpose of this research is to provide a pattern for promoting the capability of competitiveness of customer foreign currency services in the banking industry. Methods This study is applied research in which a mixed research method has been used. Resources and articles were studied using documentary analysis. The Delphi test was applied to determine dimensions, elements, and indices. Structural equations analysis test, exploratory factor analysis, and Lisrel software were used to determine the current status and influencing elements. The statistical population in the quantitative phase comprised managers and employees engaged in banking marketing and foreign currency operations. The participants in the qualitative section consisted of experts specializing in the same field. The sample size consisted of 166 individuals, including experts and knowledgeable individuals, selected using a random sampling method. Results Using the Delphi method, a pattern for promoting the capability of competitiveness of customer foreign currency services in the banking industry was extracted. The method was applied three times to reach an agreement between the experts. Moreover, the level and extreme effectiveness were confirmed using structural equations tests and exploratory factor analysis. Based on the obtained results, it can be concluded that the coefficient of all factors had a significant effect on the final model, confirming the effectiveness of each factor in promoting the competitiveness of customer foreign currency services within the banking industry. Conclusion Foreign currency services constitute one the most important parts of banking services. They result in high incomes for banks, therefore, banks need to undertake requisite measures to establish a competitive edge in attracting, retaining, and servicing customers, while also evaluating the prevailing conditions in the banking sector. For each foreign currency service, banks adopt various procedures simultaneously when handling requests for foreign currency services, including submission, documentation completion, and customer file creation. Banks can possess a greater share of the foreign currency market by adopting proper strategies and determining elements for the capability of competitiveness. This study shows that major elements such as “banking activity”, “credit portfolio”, “monetary and financial”, “market share” and “extra-organizational” shape patterns for promoting the capability of competitiveness of customers’ foreign currency services in the banking industry. هدف: صنعت بانکداری یکی از صنایع بسیار مهم و تأثیرگذار دنیای امروز است و به‌شدت به شناسایی نیازهای مشتریان، برنامه‌ریزی و ارائه راه‌کار برای جواب‌گویی مناسب به نیازهای آن‌ها متکی است. تمرکز یا قدرت انحصاری بسیار زیاد در بازار رقابتی در شبکه بانکی، می‌تواند تأثیرهای عمیقی بر عملکرد و پرتفوی بانک‌ها داشته باشد. برای جلوگیری از بحران و ریسک‌های پیش روی شبکه بانکی، باید بیش از پیش به مدیریت قدرت انحصاری بانک‌ها توجه شود. همچنین خدمات ارزی، بخش عمده‌ای از خدمات بانک‌ها را شامل می‌شود که درآمدهای ارزی و ریالی هنگفتی را برای بانک‌ها به ارمغان می‌آورد. با توجه به مقدمه پیش گفته، هدف اصلی پژوهش حاضر ارائه الگوی ارتقای توان رقابت‌پذیری خدمات ارزی مشتریان در صنعت بانکداری است. روش: این پژوهش از نوع تحقیقات کاربردی به‌شمار می‌رود و در آن از روش تحقیق آمیخته استفاده شده است. با استفاده از تحلیل اسنادی، به مطالعه منابع و مقالات پرداخته شد. برای تعیین ابعاد، مؤلفه‌ها و شاخص‌ها، از آزمون دلفی و برای تعیین وضع موجود و همچنین، تعیین عوامل اثرگذار، از آزمون تحلیل معادلات ساختاری و تحلیل عاملی اکتشافی استفاده شد. نرم‌افزاری که در این مسیر از آن استفاده شد، لیزرل بود. جامعه آماری در بخش کمی، مدیران و کارمندان حوزه بازاریابی بانکی و خدمات ارزی بودند و مشارکت‌کنندگان بخش کیفی را خبرگان حوزه بازاریابی بانکی و خدمات ارزی تشکیل دادند. روش نمونه‌گیری، به‌صورت تصادفی و حجم نمونه ۱۶۶ نفر از صاحب نظران و خبرگان بود. یافته‌ها: با استفاده از روش دلفی الگوی ارتقای توان رقابت‌پذیری خدمات ارزی مشتریان در صنعت بانکداری به‌دست آمد. در مجموع سه دور از روش دلفی برای اجماع بین خبرگان استفاده شد و در نهایت با استفاده از آزمون‌های معادلات ساختاری و تحلیل عامل اکتشافی، میزان و شدت اثرگذاری نیز به تأیید رسید. بر اساس نتایج آزمون معادلات ساختاری و آماره‌های به‌دست‌آمده، می‌توان دریافت که ضرایب تمامی عوامل، بر مدل نهایی تأثیر معناداری می‌گذارد و اثرگذاری تمامی عوامل، بر الگوی ارتقای توان رقابت‌پذیری خدمات ارزی مشتریان در صنعت بانکداری تأیید می‌شود. نتیجه‌گیری: خدمات ارزی بخش مهمی از خدمات بانکی را شامل می‌شود. با توجه به اینکه خدمات ارزی درآمدهای بسیاری برای بانک‌ها به ارمغان می‌آورد، بانک‌ها بایستی با ارزیابی وضعیت در حوزه بانکی، به ایجاد مزیت رقابتی برای جذب، حفظ و نگهداری مشتریان اقدام کنند. بانک‌ها در هر یک از خدمات ارزی، در زمان ارائه درخواست و تکمیل مدارک و تشکیل پرونده برای مشتریان، رویه‌های متعددی اتخاذ می‌کنند. بانک‌ها با اتخاذ استراتژی مناسب و تعیین مؤلفه‌های توان رقابت‌پذیری، می‌توانند سهم بیشتری از بازار ارزی کشور را تصاحب کنند. نتایج این پژوهش نشان می‌دهد که مؤلفه‌های اصلی «فعالیت بانکی»، «پرتفوی اعتبارات»، «پولی و مالی»، «سهم از بازار» و «برون سازمانی»، الگوی ارتقای توان رقابت‌پذیری خدمات ارزی مشتریان در صنعت بانکداری را شکل می‌دهند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98034_e87cd4b26b86ffbd93b5a6eb2653af38.pdf

انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 26 2 2024 06 21 Investigating the Impact of Order Flow Imbalance and Information Asymmetry on Treasury Bill Price Changes بررسی اثر نابرابری جریان سفارش‌های مبتنی بر عدم تقارن اطلاعاتی در بازار بر تغییرات قیمت اوراق بدهی دولتی 463 491 98267 10.22059/frj.2024.375466.1007590 FA علی نمکی استادیار، گروه مهندسی مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0000-0003-4167-6472 آیسا کاظمی باویل دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مهندسی مالی، دانشکده حسابداری و علوم مالی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران. 0009-0009-7862-4394 Journal Article 2024 04 21 Objective The information-based model is one of the prevalent frameworks in the market microstructure literature, examining trader behavior in the presence of information asymmetry and its subsequent impact on price formation. Information asymmetry significantly contributes to market inefficiency, manifesting in traders' transactions and orders. Informed traders, possessing knowledge of an asset's intrinsic value through access to comprehensive market information, engage in high-volume transactions and orders to maximize their informational advantages. These value-relevant orders influence the actions of other market participants and consequently affect market prices. Given the critical role of information asymmetry and its effects on traders' order behavior, the study of orders—rather than mere transactions—has gained prominence. Analyzing traders' behavioral patterns through their order prices, volumes, and types provides a clearer understanding of the price effects resulting from market participants' decisions. Considering the price impact of orders and the significance of the secondary market for Islamic treasury bills as a pivotal tool in the central bank's monetary policy and government financing, this study aims to investigate the price effects of order flow on the price fluctuations of Islamic treasury bills in the market. Methods In this article, according to the price effect of orders in the market, the order flow imbalance variable that shows the changes in supply and demand volume in the first line of the order book has been used. Therefore, the vector autoregressive model has been used to investigate the effect of order flow imbalance on treasury bill price changes. Therefore, to check the price effect of orders, 17 symbols of treasury bills in the over-the-counter market from 2021 to September 2023, which had the most trading days compared to other treasury bills, were used. Therefore, in this research by using the vector autoregressive model and analyzing it through the impulse response function, the effect of order flow imbalance on price changes is investigated in three categories of treasury bills with different maturities to investigate the impact of information asymmetry on orders. Results According to the findings obtained in this research, the order flow imbalance variable in long-term maturity treasury bills had a greater effect on price changes. Moreover, based on the analyses conducted using the impulse response function, in the event of a shock, the effect of order flow imbalance in long-term maturity treasury bills will remain for extended periods and affect price changes. However, the magnitude of the shock's effect on price changes is much greater than that of the order flow imbalance variable. Conclusion Therefore, it can be concluded that in long-term maturity treasury bills, the effect of information asymmetry in the order flow is greater than the other bills and can lead to price volatility. Hence, traders should pay more attention to the supply and demand volume of orders and other factors to prevent potential losses. هدف: مدل اطلاعات‌محور یکی از مدل‌های رایج در موضوع ریزساختار بازار است که رفتار معامله‌گران در پی‌عدم تقارن اطلاعاتی و به‌تبع آن، نحوۀ شکل‌گیری قیمت‌ها در بازار را بررسی می‌کند. عدم تقارن اطلاعاتی، یکی از عوامل مؤثر بر ناکارایی بازارهای مالی است که در معامله‌ها و سفارش‌های معامله‌گران نمود پیدا می‌کند. معامله‌گران مطلع، به‌علت دسترسی به تمامی اطلاعات مربوطه، از قیمت ذاتی آن دارایی در بازار آگاهند و به‌دلیل استفاده از حداکثر مزیت اطلاعاتی خود، معامله‌ها و سفارش‌ها را در حجم‌های بزرگ انجام می‌دهند و از آنجایی که این سفارش‌ها بار اطلاعاتی دارند، روی سفارش‌های سایر معامله‌گران و به‌تبع آن، روی قیمت‌ها در بازار مؤثر خواهند بود. بر این اساس با وجودعدم تقارن اطلاعاتی در بازار و نمود آن در سفارش‌های معامله‌گران، اهمیت بررسی سفارش‌ها از معامله‌ها نیز بیشتر شده است؛ زیرا مطالعۀ الگوهای رفتاری معامله‌گران با تعیین قیمت و حجم و نوع سفارش‌ها، تصویر واضح‌تری از تأثیرهای قیمتی تصمیم‌های اعضای بازار نشان می‌دهد. با توجه به اثر قیمتی سفارش‌ها در بازار و اهمیت بازار ثانویه برای اوراق خزانۀ اسلامی، به‌عنوان ابزار کلیدی در اجرای سیاست پولی بانک مرکزی و تأمین مالی دولت، هدف اصلی این مقاله، بررسی اثرهای قیمتی جریان سفارش‌ها بر تغییرات قیمت اوراق خزانۀ اسلامی در بازار است. روش: در این مقاله با توجه به اثر قیمتی سفارش‌ها در بازار، از متغیر نابرابری جریان سفارش‌ها که تغییرات حجم عرضه و تقاضا را در سرخط اول دفتر سفارش‌ها نشان می‌دهد، استفاده شده است. برای بررسی اثر نابرابری جریان سفارش‌ها بر تغییرات قیمت اوراق خزانه، از روش خودرگرسیو برداری استفاده شده است. بدین منظور، برای بررسی اثر قیمتی سفارش‌ها در بازار فرابورس، از ۱۷ نماد اوراق اخزا از سال ۱۴۰۰ تا ۳۱ شهریور ۱۴۰۲ که بیشترین روزهای معاملاتی را نسبت به سایر اوراق درحال معامله داشته‌اند، استفاده شده است. در این پژوهش با استفاده از مدل خودرگرسیو برداری و تحلیل آن توسط تابع واکنش آنی در سه دسته از اوراق با سررسیدهای متفاوت، به بررسی اثر نابرابری جریان سفارش‌ها بر تغییرات قیمت پرداخته شد تا اثرعدم تقارن اطلاعاتی معامله‌گران در سفارش‌ها و معاملات بررسی شود. یافته‌ها: طبق یافته‌های به‌دست‌آمده در این پژوهش، نابرابری جریان سفارش‌ها در اوراق با سررسید بلندمدت‌‏ اثر بیشتری بر تغییرات قیمت داشته است. همچنین باتوجه به بررسی‌های انجام شده با استفاده از تابع واکنش آنی، در صورت بروز شوک اثر نابرابری جریان سفارش‌ها در اوراق با سررسید بلندمدت‌‏تر تا دوره‌‏های بیشتری باقی خواهد ماند و بر تغییرات قیمت تأثیر می‌گذارد؛ این در حالی است که میزان اثر شوک وارده روی تغییرات قیمت، بسیار بیشتر از متغیر نابرابری جریان سفارش‌ها است. نتیجه‌گیری: با توجه به یافته‌های به‌دست‌آمده، می‌توان نتیجه گرفت که در اوراق خزانه با سررسید بلندمدت‌‏تر، اثرعدم تقارن اطلاعاتی بین معامله‌‏‌گران در جریان سفارش‌های بیشتر از سایر اوراق مشاهده می‌شود و می‌تواند به نوسان قیمت منجر شود؛ بنابراین معامله‌‏گران باید به حجم سفارش‌ها در دو سمت عرضه و تقاضا و دیگر عوامل توجه داشته باشند تا بتوانند از زیان‌‏های پیش رو جلوگیری کنند.

https://jfr.ut.ac.ir/article_98267_fcadc85929a148d53c9c5fe385ce2d46.pdf