انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 28 1 2026 03 21 An Ontological Framework of Blockchain Capabilities Amid Emerging Tokenization Development Contexts in Future Perspectives ارائه چارچوبِ هستی‌‌شناسی قابلیت‌‌های بلاکچین در سایه پدیدارشدن زمینه‌های توسعه‌ توکنیزاسیون در چشم‌‌اندازهای آینده 56 92 106761 10.22059/frj.2025.388892.1007696 FA امیر حاجی زاده امینی دانشجوی دکتری، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. سید عباس برهانی استادیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. مژگان صفا استادیار، گروه حسابداری، واحد قم، دانشگاه آزاد اسلامی، قم، ایران. Journal Article 2025 01 16 <strong>Objective</strong> The emergence of blockchains as a new generation of technology and information has brought about new developments in the field of data organization and trading transactions, which, by creating a new data authentication system, transform all types of data into encrypted tokens and facilitate exchange between users. Such developments in developing countries, such as Iran, face legal and, of course, cognitive limitations in terms of the capabilities and contexts for converting assets into tokens. For this reason, by focusing on the phenomenological process, this study seeks to identify the prerequisites for the development of tokenization and explain the capabilities of blockchain in a structural model based on the structures of strategic reference points.    <strong>Methods</strong> By systematically reviewing the existing literature, the study most closely related to the two phenomena of this research was evaluated to determine the initial model structures of strategic reference points, based on the two central dimensions of the underlying prerequisites for tokenization development. These two identified dimensions were then placed on the vertical and horizontal axes to develop interview questions aimed at identifying open codes and emergent propositional themes during 16 interviews with practitioners. Next, by adapting the propositional themes into synonymous concepts and eliminating redundant ones, the final themes for the structural categorization of the final strategic reference model were determined through hierarchical scoring evaluation checklists.   <strong>Results</strong> Reviewing nine similar studies, the prerequisites for developing tokenization mechanisms were identified as the main axes of the initial strategic reference model by creating a two-dimensional matrix. The results of the study, based on the identification of two areas—"cyber support" and "institutional support"—through a systematic review of similar research, indicate 261 open codes derived from 16 interviews, which led to the emergence of 25 propositional themes. Then, by performing score scaling of these 25 propositional themes across four categories titled "Staking Token Capability," "Binance Coin Token Capability," "Stable Coin Token Capability," and "Securities Token Capability," the foundation was established for the final model of the Strategic Reference Points Matrix.   <strong>Conclusion</strong> This study may help policymakers and developers of digital financial transaction norms move away from a one-dimensional view that simply ignores this capability in today’s technologically advanced world and instead consider the potential of blockchain’s discrete capabilities to enhance the dynamics of the economic system, enabling less troublesome financial transactions and greater freedom for traders. In fact, the results recommend that policymakers and developers of norms for digital-based financial transactions shift from ignoring this capability and recognize the blockchain’s discrete capabilities identified in this study, which can contribute to a more dynamic economic system by facilitating smoother financial transactions—even in the presence of financial sanctions—without intermediaries. This freedom allows traders to achieve lower-risk returns by selecting an appropriate portfolio of financial transactions.   <strong>هدف:</strong> بلاکچین‌ به‌عنوان نسل جدید فناوری و اطلاعات با ظهور خود، تحولات جدیدی در عرصه سازمان‌دهی داده‌ها و تراکنش‌های معاملاتی به‌وجود آورد. این فناوری نوظهور با ایجاد یک سیستم جدیدِ تأیید اعتبار داده، انواع داده‌ها را به‌شکل توکن‌های رمز نگاری شده درمی‌آورد و مبادله بین کاربران را تسهیل می‌کند. چنین تحولاتی، در کشورهای در حال توسعه همچون ایران با محدودیت‌های قانونی و البته شناختی از نظر قابلیت‌ها و زمینه‌های تبدیل دارایی‌ها به توکن‌ها مواجه است؛ به همین دلیل با تمرکز بر فرایند پدیدارشناسی، این مطالعه ضمن شناسایی پیش‌نیازهای توسعه توکنیزاسیون، قابلیت‌های بلاکچین را در یک الگوی ساختاری مبتنی بر سازه‌های نقاط مرجع استراتژیک تبیین می‌کند. روش: با مرور پژوهش‌های مشابه در فرایند غربالگری محتوایی سیستماتیک، پژوهش‌هایی با بیشترین مشابهت با دو پدیده این مطالعه ارزیابی شدند تا براساس تعیین دو بُعدِ محوری پیش‌نیازهای زمینه‌ای توسعه توکنیزاسیون، سازه‌های الگوی اولیه نقاط مرجع استراتژیک تعیین شوند. سپس با قرار دادن این دو زمینه شناسایی شده در دو محور عمودی و افقی، سؤال‌های مصاحبه، برای تعیین کدهای باز تدوین شد تا طی ۱۶ مصاحبه با کنشگران، مشخص شود که چه مضامین گزاره‌ای پدیدار خواهد شد. در ادامه نیز با تناسب‌سازی مضامین گزاره‌ای به‌شکل مفاهیم هم‌معنا و حذف زوائد تکراری، مضامین نهایی برای مقوله‌بندی ساختاریِ الگوی نهایی مرجع استراتژیک از طریق چک‌لیست‌های ارزیابی امتیازی سلسله‌مراتبی مشخص شدند. یافته‌ها: با مرورِ ۹ پژوهش مشابه، ابتدا پیش‌نیازهای توسعه سازوکارهای توکنیزاسیون، به‌عنوان محورهای اصلی الگوی اولیه مرجع استراتژیک، به‌صورت ایجاد ماتریس دو بُعدی به‌صورت عمودی و افقی تعیین شدند. نتایج مطالعه براساس شناسایی دو زمینه «پشتیبانی سایبری» و «پشتیبانی نهادی» از طریق مرور نظام‌مند پژوهش‌های مشابه، به ۲۶۱ کد باز براساس ۱۶ مصاحبه انجامید که در قالب ۲۵ مضمون گزاره‌ای دسته‌بندی شد. در نهایت با انجام مقیاس‌بندی امتیازی، از مجموع ۲۵ مضمون گزاره‌ای، ۴ مقوله با عناوین «قابلیت توکنِ استیکینگ»، «قابلیت توکنِ بایننس کوین»، «قابلیت توکنِ استیبل کوین» و «قابلیت توکن اوراق بهادار»، بنیان الگوی نهایی ماتریس نقاط مرجع استراتژیک را پایه‌ریزی کردند. نتیجه‌گیری: این مطالعه به سیاست‌گذاران و توسعه‌دهندگان هنجارهای تراکنش‌های مالی مبتنی بر بستر دیجیتال کمک می‌کند تا با فاصله‌گرفتن از نگاه تک‌بعدی، مبنی بر نادیده‌انگاشتن صِرف این قابلیت در دنیای پُرفناورانه امروز، ظرفیت‌هایی از قابلیت‌های تفکیک شده بلاکچین را که می‌تواند به پویایی نظام اقتصادی جهت تبادلات مالی کم‌دردسرتر کمک کند، مدنظر قرار دهند و سازوکارهایی را برای آزادی بیشتر معامله‌گران در نظر گیرند. در واقع، بر اساس نتایج کسب شده، به سیاست‌گذاران و توسعه‌دهندگان هنجارهای تراکنش‌های مالی مبتنی بر بستر دیجیتال توصیه می‌شود که با فاصله گرفتن از نگاه تک‌بعدی مبنی بر نادیده‌انگاشتن صِرف این قابلیت در دنیای پُرفناورانه امروز، ظرفیت‌هایی از قابلیت‌های تفکیک شده بلاکچین را که در این مطالعه مشخص شده است، مدنظر قرار دهند. ظرفیت‌هایی که می‌تواند به پویایی نظام اقتصادی جهت تبادلات مالی کم‌دردسرتر، حتی با وجود تحریم‌های مالی بدون واسطه کمک کند و این آزادی عمل را به معامله‌گران بدهد تا با انتخاب سبد مناسب از تبادلات مالی، به بازده‌های با ریسک کمتر دست یابند. https://jfr.ut.ac.ir/article_106761_a2d5d62485edd9277650009a13f34e20.pdf