انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 27 4 2025 11 22 A Financial Evaluation Model for Insurance Companies’ Management of Claimed Loss Risks under Normal and Crisis Conditions مدل ارزیابی مالی شرکت‏‌های بیمه در مدیریت ریسک خسارت‌‌های ادعا شده در شرایط عادی و بحرانی 1036 1058 105807 10.22059/frj.2026.404825.1007807 FA مریم اثنی‌عشری استادیار، گروه پژوهشی بیمه‌های اموال و مسئولیت، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران. مسلم نیلچی استادیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصاد، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. فرزان خامسیان استادیار، گروه پژوهشی بیمه‌های اموال و مسئولیت، پژوهشکده بیمه، تهران، ایران. Journal Article 2025 10 22 <strong>Objective</strong> While insurance companies operate with profit-maximization objectives similar to those of other economic sectors, they possess distinct structural characteristics in financial intermediation. Owing to their role in risk transfer and the resulting concentration of risk, their operational sustainability is uniquely vulnerable. Traditional financial solvency ratios, although effective in assessing capital adequacy, do not necessarily ensure short-term liquidity resilience during catastrophic, fat-tailed loss events. Accordingly, this study aims to develop a model for assessing the resilience of insurance companies in managing claims risk under both normal and critical scenarios, without reliance on restrictive prior assumptions regarding loss distributions.       <strong>Methods</strong> This study employs an applied, descriptive-analytical research design, focusing on the analysis of historical data from the insurance sector. The statistical population comprises all general insurance companies listed on the Tehran Stock Exchange (TSE) over the period from 2014 to 2024. Sample selection was contingent upon data accessibility and the availability of quarterly financial statements. The dataset incorporates quarterly financial reports and internal corporate records, specifically the total number of issued policies, total written and collected premiums, and the aggregate frequency and severity of paid claims on a quarterly basis. To mitigate inflationary distortions, monetary variables—specifically claim amounts and asset values—were adjusted for inflation using the Consumer Price Index (CPI). Subsequently, a logarithmic differencing filter was applied to detrend the data and ensure stationarity. In the final phase, optimal statistical distributions were fitted to the empirical data. The financial health of insurers was then evaluated by defining and calculating three novel metrics: the Risk Status Index, the Risk Coverage Ratio (Normal Condition), and the Risk Coverage Ratio (Critical Condition).   <strong>Results</strong> The results demonstrate that the proposed indicators exhibit significantly greater explanatory power than conventional regulatory solvency ratios. The findings indicate that even entities maintaining a standard regulatory solvency ratio (Level 1) may experience “hidden insolvency” as a result of inefficiencies in managing asset quality and liquidity.   <strong>Conclusion</strong> The proposed model establishes that liquidity risk management must be integrated as an essential complement to traditional solvency frameworks. Implementation of this model enables supervisory authorities to identify early warning signals prior to the onset of irreversible financial distress. <strong>هدف:</strong> شرکت‌های بیمه از جنبۀ بازرگانی، مانند سایر بخش‌های اقتصاد، برای حداکثرسازی سود خود فعالیت می‌کنند؛ اما شرکت‌های بیمه با دیگر شرکت‌ها و بنگاه‌های مالی تفاوت‌هایی دارند. به‌دلیل پوشش ریسک سایر بخش‌ها توسط این شرکت‌ها و درنتیجه، تمرکز ریسک در این بخش، عملکرد آن‌ها برای ماندگاری در فعالیت‌های اقتصادی آسیب‌پذیرتر می‌شود. بنابراین، حساسیت ارزیابی عملکرد این شرکت‌ها از منظر ریسک و مدیریت آن، در مقایسه با سایر بنگاه‌های اقتصادی و مالی دو چندان است. نسبت‌های سنتی توانگری مالی کفایت سرمایه را می‌سنجند؛ اما لزوماً تضمین‌کنندۀ نقدینگی لحظه‌ای در زمان وقوع خسارت‌های فاجعه‌بار و دارای دم‌کلفت (Fat-tail) نیستند. هدف این پژوهش، توسعۀ مدلی برای ارزیابی تاب‌آوری شرکت‌های بیمه در مواجهه با ریسک خسارت‌های ادعا شده، تحت دو سناریو شرایط عادی و بحرانی، بدون پیش‌فرض‌های اولیه، روی توزیع خسارت‎‌های شرکت است. روش: رویکرد این پژوهش توصیفی ـ تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش، تمامی شرکت‌های بیمۀ عمومی پذیرفته شده در بورس اوراق بهادار تهران، در بازۀ زمانی ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۳ است. نمونه آماری، براساس امکان دسترسی به داده‌ها و صورت‌های مالی فصلی شرکت‌ها انتخاب شد. داده‌های استفاده شده در این پژوهش، عبارت‌اند از: صورت‌های مالی ۳ ماهه شرکت‌های بیمه و اطلاعات داخلی شرکت‌های بیمه، شامل تعداد کل بیمه‌نامه‌های صادره، کل مبلغ حق بیمه‌های صادره و دریافتی، تعداد کل و مبلغ کل خسارت پرداختی با تواتر فصلی. برای حذف اثر تورم، مقادیر متغیرهای مربوط به مبالغ خسارت و همچنین دارایی‌ها با استفاده از شاخص قیمت مصرف‌کننده، حقیقی‌سازی و سپس با فیلتر تفاضل‌گیری لگاریتمی، روندزدایی شدند. در مرحلۀ بعد، توزیع‌های آماری مناسب به داده‌ها برازش شد و درنهایت با تعریف و محاسبۀ سه شاخص وضعیت خطر شرکت بیمه، نسبت پوشش ریسک در شرایط عادی و نسبت پوشش ریسک در شرایط بحرانی، وضعیت شرکت‌ها بررسی شد. یافته‌ها: نتایج تحلیل از برتری قدرت توضیح‌دهندگی شاخص‌های پیشنهادی، در مقایسه با نسبت توانگری ساده حکایت می‌کند. بر اساس یافته‌ها، حتی در شرایط دستیابی به نسبت توانگری استاندارد (سطح یک)، ناتوانی در مدیریت کیفیت دارایی‌های نقدشونده می‌تواند به ورشکستگی پنهان منجر شود. نتیجه‌گیری: مدل پیشنهادی اثبات می‌کند که مدیریت ریسک نقدینگی باید به‌عنوان یک مکمل ضروری برای نسبت توانگری در نظر گرفته شود. به‌کارگیری این مدل به نهادهای ناظر اجازه می‌دهد تا پیش از وقوع ورشکستگی، هشدارهای اولیه را شناسایی کنند. https://jfr.ut.ac.ir/article_105807_df24ab21292fcc5503c73eb5e2460696.pdf