انتشارات دانشگاه تهران تحقیقات مالی 1024-8153 27 4 2025 11 22 Examining the Impact of Emotional Intelligence on Investors’ Risk-Taking: The Mediating Role of Investors’ Mood بررسی تأثیر هوش هیجانی بر ریسک‌‌پذیری سرما‌یه‌گذاران با نقش میانجی خُلق‏وخوی سرمایه‌‌گذاران 931 959 105174 10.22059/frj.2025.387197.1007679 FA رضا مهدوی دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. سارا محمدی دانشیار، گروه مدیریت ، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. اسلام فاخر استادیار، گروه مدیریت، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. 0000-0002-5240-2795 Journal Article 2024 12 18 <strong>Objective</strong> Investors in financial markets encounter a diverse and extensive range of financial instruments, each with its own characteristics and benefits. These instruments enable investors to select the most suitable options based on their financial goals, risk tolerance, and expected returns. Among these factors, the role of personality and psychological traits, particularly emotional intelligence, plays a significant role in financial decision-making and investment choices. The ability to manage emotions and emotional behaviors can substantially influence the level of risk-taking and the selection of appropriate financial instruments. Additionally, investors' moods when faced with financial opportunities and challenges are a critical determinant of their risk-taking behavior. This study aims to examine the effect of emotional intelligence on investors' risk-taking behavior, with the mediating role of their mood.   <strong>Methods</strong> This study is applied in terms of its purpose and correlational in terms of its nature. Data collection was conducted using a questionnaire method. The statistical population of this study consists of investors in the Tehran Stock Exchange, from which 382 investors were voluntarily selected using a non-random sampling method and analyzed. In this study, the following questionnaires were used to measure the variables: the Emotional Intelligence Questionnaire by Salovey and Mayer (1990) with 33 items, the Panas (1988) Mood Questionnaire for investors with 20 items, and the Risk Tolerance Questionnaire for investors by Gerbel (2000) with 18 items. To confirm the validity of the questionnaires, in addition to face and content validity, construct validity was also evaluated. For assessing the reliability of the research variables, Cronbach's alpha, composite reliability, and average variance extracted (AVE) indices were used. The Cronbach's alpha and composite reliability values for all variables exceeded the 0.7 threshold, and the AVE values were above 0.5, indicating satisfactory reliability of the variables. The research hypotheses were tested using the structural equation modeling (SEM) method with Smart PLS software.   <strong>Results</strong> The measurement model was first examined to ensure that the questionnaire items appropriately measured the latent variables. Factor analysis results indicated that the proposed model's factor structure had acceptable validity. All indicators had factor loadings above 0.5, showing a strong relationship between the indicators and their respective latent variables. Based on the findings, the impact of emotional intelligence on investors' risk-taking behavior was confirmed with a path coefficient of 0.443 and a t-statistic of 8.661. The effect of temperament on investors' risk-taking was also confirmed with a path coefficient of 0.217 and a t-statistic of 4.191. Additionally, the effect of emotional intelligence on temperament was confirmed with a path coefficient of 0.534 and a t-statistic of 13.606. To investigate the mediating role of temperament in the relationship between emotional intelligence and financial risk-taking, the Sobel test was used. The Sobel test result was 3.99. To examine the predictive power of financial risk-taking by the model, the adjusted R-squared coefficient, effect size, goodness-of-fit index, and redundancy index were used. The adjusted R-squared coefficient estimated the model’s predictive power at 0.342 (strong predictive quality). The effect size of financial risk-taking from emotional intelligence and temperament was assessed at 0.215 (moderate predictive quality) and 0.051 (moderate predictive quality), respectively. The overall goodness-of-fit index for the model was 0.436 (strong fit quality), and the redundancy index for the model was 0.86 (very good).   <strong>Conclusion</strong> This study investigated the impact of emotional intelligence and mood on financial risk-taking. The results revealed that emotional intelligence has a positive and significant relationship with financial risk-taking. Individuals with higher emotional intelligence are better at identifying risks and are more inclined to take risks. Furthermore, mood has a substantial effect on financial risk-taking, particularly positive mood, which can enhance risk perception. Individuals with a positive mood perceive risks as growth opportunities and are more willing to accept them. Emotional intelligence also positively influences mood, as individuals with higher emotional intelligence exhibit a more positive mood. Finally, the findings indicate that mood acts as a mediating factor in the effect of emotional intelligence on financial risk-taking. These results can contribute to improving financial decision-making and reducing behavioral biases among investors. <strong>هدف:</strong> امروزه سرمایه‌گذاران در بازارهای مالی با مجموعه متنوع و گسترده‌ای از ابزارهای مالی روبه‌رو هستند که هر یک، ویژگی‌ها و مزیت‌های خاص خود را دارد. این ابزارها به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهند تا بر اساس اهداف مالی، سطح تحمل ریسک و بازدهی مورد انتظارشان، مناسب‌ترین گزینه‌ها را انتخاب کنند. در این میان، نقش شخصیت و ویژگی‌های روان‌شناختی افراد، به‌ویژه هوش هیجانی، در انتخاب‌ها و تصمیم‌گیری‌های مالی بسیار پُررنگ است. توانایی مدیریت احساسات و رفتارهای هیجانی، می‌تواند روی میزان ریسک‌پذیری و انتخاب ابزارهای مالی مناسب تأثیر شایان توجهی داشته باشد. علاوه‌براین، خُلق‌وخوی سرمایه‌گذاران هنگام مواجهه با فرصت‌ها و چالش‌های مالی، در میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران عاملی تعیین‌کننده است. به این سبب، پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش هیجانی بر ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران با نقش میانجی خُلق‌وخوی سرمایه‌گذاران می‌پردازد. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت، از نوع هم‌بستگی است. در این پژوهش، از پرسش‌نامه برای جمع‌آوری داده‌ها بهره گرفته شده است. جامعۀ آماری این پژوهش، سرمایه‌گذاران بورس اوراق بهادار تهران است که از میان آن‌ها، ۳۸۲ سرمایه‌گذار به‌طور داوطلبانه و با استفاده از روش نمونه‌گیری غیرتصادفی انتخاب و آزمون شدند. در این پژوهش از پرسش‌نامۀ هوش هیجانی سالووی و مایر (۱۹۹۰) با ۳۳ گویه، پرسش‌نامۀ پاناس (۱۹۸۸) برای خُلق‌وخوی سرمایه‌گذاران با ۲۰ گویه و پرسش‌نامۀ ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران گربل (۲۰۰۰) با ۱۸ گویه برای سنجش متغیرها استفاده شده است. در راستای تأیید اعتبار پرسش‌نامه‌ها، علاوه‌بر روایی صوری و محتوایی، روایی سازه نیز ارزیابی شد. برای بررسی پایایی متغیرهای پژوهش، از شاخص‌های آلفای کرونباخ، پایایی ترکیبی و میانگین واریانس استخراج‌شده استفاده شد. مقدار آلفای کرونباخ و پایایی ترکیبی برای همۀ متغیرها بیشتر از آستانه 7/0 و مقدار میانگین واریانس استخراج‌‌شده نیز بالاتر از 5/0 بود که این موضوع پایایی مطلوب متغیرها را نشان می‌دهد. همچنین فرضیه‌های پژوهش با استفاده از روش معادلات ساختاری و نرم‌افزار اسمارت پی‌ال‌اس آزمون شدند. یافته‌ها: ابتدا مدل اندازه‌گیری بررسی شد تا اطمینان حاصل شود که سؤال‌های پرسش‌نامه، متغیرهای پنهان را  به‌درستی اندازه‌گیری می‌کنندنتایج تحلیل عاملی نشان داد که ساختار عاملی مدل پیشنهادی، از روایی مناسبی برخوردار است. تمامی شاخص‌ها، بار عاملی بالای 5/0 داشتند که نشان‌دهندۀ ارتباط قوی بین شاخص‌ها و متغیرهای پنهان مربوطه است. براساس یافته‌ها، هوش هیجانی بر ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران با ضریب مسیر 443/0 و آمارۀ تی 661/8 تأثیر معناداری دارد. خُلق‌‏وخو بر ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران نیز با ضریب مسیر 217/0 و آمارۀ تی191/4 تأثیر معناداری دارد. همچنین هوش هیجانی بر خُلق‌‏وخو هم با ضریب مسیر 534/0 و آمارۀ تی 606/13 تأثیر معناداری دارد. در این پژوهش برای بررسی نقش میانجیگری متغیر خُلق‌وخو در رابطۀ بین متغیرهای هوش هیجانی و ریسک‌پذیری مالی، از آزمون سوبل استفاده شد. مقدار آزمون سوبل پس از آزمون 99/3 به‌دست آمد. برای بررسی قدرت پیش‌بینی ریسک‌پذیری مالی توسط مدل نیز از شاخص‌های ضریب تعیین تنظیم‌شده، میزان اثر، شاخص برازش و شاخص اشتراک (افزونگی) استفاده شد. ضریب تعیین تنظیم شده قدرت مدل را 342/0 (کیفیت پیش‌‏بینی قوی) برآورد کرد. میزان اثرپذیری ریسک‌‌‌پذیری مالی از هوش هیجانی و خُلق‌‏وخو، به‌‌ترتیب 215/0 (کیفیت پیش‌‏بینی متوسط) و 051/0 (کیفیت پیش‌‏بینی متوسط) ارزیابی شد. شاخص کلی برازش برای مدل 436/0 (کیفیت‌سنجی قوی) و شاخص اشتراک مدل نیز 86/0(بسیار خوب) به‌‌دست آمد. نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر به بررسی تأثیر هوش هیجانی و خُلق‌وخو بر ریسک‌پذیری مالی پرداخته است. نتایج نشان داد که هوش هیجانی با ریسک‌پذیری مالی رابطۀ مثبت و معناداری دارد. افراد با هوش هیجانی بیشتر، ریسک‌ها را بهتر شناسایی می‌کنند و به پذیرش ریسک تمایل بیشتری دارند. همچنین، خُلق‌وخو بر ریسک‌پذیری مالی تأثیر چشمگیری دارد؛ به‌ویژه خُلق مثبت که می‌تواند ادراک ریسک را بهبود بخشد. افراد با خُلق مثبت، ریسک‌ها را به‌عنوان فرصت‌های رشد می‌بینند و تمایل بیشتری به پذیرش آن‌ها دارند. هوش هیجانی همچنین تأثیر معناداری بر خُلق‌وخو دارد؛ به‌طوری که افراد با هوش هیجانی بیشتر، خلق مثبت‌تری از خود نشان می‌دهند. در نهایت یافته‌ها نشان می‌دهند که خُلق‌وخو به‌عنوان یک عامل میانجی در تأثیر هوش هیجانی بر ریسک‌پذیری مالی عمل می‌کند. این نتایج می‌توانند به بهبود تصمیم‌گیری‌های مالی و کاهش خطاهای رفتاری در سرمایه‌گذاران کمک کنند. https://jfr.ut.ac.ir/article_105174_3b26f2c02355795e7cc73de96cef8c16.pdf